العلامة الحلي ( شارح ومترجم : على محمدى )
171
شرح كشف المراد ( فارسى )
( 12 - خداوند داراى معانى و احوال نيست ) دوازدهمين صفت از صفات سلبيه خداوند اينست كه : وجوب وجود مقتضى است كه ذات حق داراى معانى و احوال و صفات زائد بر ذات نباشد و ما اين بحث را تحت عنوان توحيد صفاتى ذكر مىكنيم : توضيح اينكه : توحيد داراى مراتب و ابعادى است : 1 - توحيد در ذات : يعنى شناخت ذات حق به يگانگى و اينكه مبدء كل هستى فقط ذات حق است و جهان يك قطبى بوده و ماهيت از اوئى و بسوى اوئى دارد اين بعد در بيان نفى شريك از خداوند بيان شد . 2 - توحيد در صفات : يعنى شناخت اين معنا كه صفات كماليه خداوند عين ذات او بوده و خود صفات هم در خارج عين يكديگرند اين قسم را در همين مبحث بيان خواهيم نمود . 3 - توحيد در افعال : يعنى شناخت اينكه جهان با همه اسباب و مسببات فعل حق بوده و قائم به اراده الهى است و احدى از خود استقلال ندارد و لا حول و لا قوة الّا باللّه العلى العظيم . 4 - توحيد در عبادت : يعنى شناخت اينكه يگانه معبود حقيقى و راستين خدا است و تنها خدا را مطاع دانستن و تنها او را جهت حركت قرار دادن و زندگى را به رنگ او در آوردن و براى او مردن و زيستن و بقول قرآن : وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ حَنِيفاً وَ ما أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ . . . إِنَّ صَلاتِي وَ نُسُكِي وَ مَحْيايَ وَ مَماتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ « انعام / 163 » .