العلامة الحلي ( شارح ومترجم : على محمدى )

149

شرح كشف المراد ( فارسى )

ندارد تنها تفاوت حق با ساير موجودات در اينست كه ذات الهى داراى حالت و خاصيتى است بنام حالت و وصف الوهيت و اين حالت سبب شده كه چهار حالت ديگر در ذات خداوند يافت شود به نامهاى : حييّت ، عالميت ، قادريت ، و موجوديت يعنى حالت حىّ بودن و عالم بودن و قادر بودن و موجود بودن و با اين حالات از ساير ذوات ممتاز مىگردند و معتقدند كه خود حال نه موجود است و نه معدوم . [ اينان از بىحالى قائل به حال شده‌اند ] به نظر ما اين سخن باطل است زيرا كه اگر ذات خداوند در اصل ذات با ساير ذوات فرقى نداشته باشد بلكه همه مثل هم باشند قانون مثلين يا امثال اينست كه : حكم الامثال فيما يجوز و فيما لا يجوز سواء پس بايد ممكن باشد كه موجود قديم تبديل به حادث شود و يا موجود حادث تبديل به قديم شود و هر دو باطل است . ( 3 - خداوند مركب نيست ) سوم از صفات سلبيه خداوند اينست كه : واجب الوجود بودن مقتضى است كه خداوند مركب نباشد در اينجا بطور مختصر چهار سؤال و جواب داريم : 1 - بسيط چيست ؟ جواب : بسيط عبارتست از آن حقيقتى كه داراى اجزاء نيست و گاهى هم در اصطلاح مناطقه بسيط بر چيزى كه اجزائش كمتر باشد اطلاق مىشود مثلا به قياس اقترانى حملى در برابر قياس اقرانى شرطى و يا استثنائى ، بسيط گويند و لو خودش اجزاء دارد . 2 - مركب چيست ؟ جواب : مركب عبارتست از آن چيزهائى كه داراى اجزاء هستند فى المثل آب در خارج مركب است از اكسيژن و ئيدروژن و يا