العلامة الحلي ( شارح ومترجم : على محمدى )

126

شرح كشف المراد ( فارسى )

مىكند و كمال علىحده‌اى نيست و حال آنكه شما و ما در صدد اثبات كمال ديگرى هستيم و اگر منظور علم مقيد به مصلحت است كه اين همان حرف ابو الحسين بصرى است و بازگشت به آن قول دارد و امّا در قسمت دوّم : شما لازم شيء را بجاى خود آن اخذ كرده‌ايد يعنى لازم اراده را بجاى اراده گرفته‌ايد زيرا كه آمريت از اراده ناشى مىشود يعنى چون داراى اراده است امر هم مىكند نه اينكه اراده همان امر كردن باشد . 4 - اشاعره بر اساس اعتقاداتشان در باب صفات خدا مىگويند : صفت اراده يك صفتى زائد بر علم است و همانند ساير صفات قديم و زائد بر ذات است و ابطال اين نظريه خواهد آمد . به عقيدهء ما قول اول حق است يعنى اراده عبارتست از همان علم به مصلحت . . . و امّا مبحث دوّم : دلائل اثبات ارادهء حق تبارك و تعالى فراوان است ولى در كتاب شريف كشف المراد به دو دليل اشاره شده و ما به همين دو دليل بسنده مىكنيم : دليل اوّل : سابقا به ثبت رسيد كه قدرت خداوند نامتناهى است و به جميع ممكنات بطور مساوى تعلق دارد و همه در برابر قدرت حق مساويند و بقول على ( عليه السلام ) در نهج البلاغه خطبه 180 : ( و ما الجليل و اللطيف و الثقيل و الخفيف و القوى و الضعيف فى خلقه الّا سواء ) . و نيز سابقا بيان شد كه هر آنچه مقدور بود آفريده نشده بلكه برخى از مقدورات آفريده شده بر اساس نظام احسن وجود و بقول علّامه مجلسى در رساله اعتقادات و سير و سلوك كه در حواشى شرح باب حادى عشر به چاپ رسيده ص 17 :