ناصر خسرو
مقدمهء مصحح 25
زاد المسافر ( فارسى )
در سراسر متن به صورت « ليكن » آوردهام . ترجيح ضبطهاى مختار ، با كاوش در نسخ كهن و معتبر ديگر آثار ناصر خسرو و متونى كه قرابت زمانى / مكانى با تأليف زاد المسافر دارند ، بيشتر در من قوّت گرفته است . افزون بر اينها ، بنابر شواهد چندى كه از ميان تصحيفات نسخهها به دست مىآيد ، بر من مسلّم است كه در نسخههاى نخستين زاد المسافر به جاى « كه » ، « كى » آمده بوده است . گفتنى است كه در نسخهء A در موارد متعدّدى - به ويژه در اوايل و اواخر آن - « كى » به جاى « كه » آمده كه آن موارد را نيز به سياق سراسر نسخه به « كه » برگردانيدهام . ذكر اين نكته نيز ضرور است كه هر جا در نسخهء A « وز » آمده ، در نسخههاى B و C « و از » ضبط شده ، كه البتّه به اين اختلاف در پانوشتها اشاره نشده است . 4 . نمونههاى فراوانى در نسخهء A وجود دارد كه پس از « ها » جمع ، « ى » الحاقى آمده است ، « 1 » و در مواردى در نسخههاى B « 2 » و C « 3 » نيز اين گونه ديده مىشود . به دلايلى - كه اينجا مجال بحث از آن نيست - اين گونه ضبطها را به پانوشت منتقل نمودم و البتّه با دقّت به گزارش آنها پرداختم ، هر چند كه به جدّ بر اين باورم كه اين گونهء زبانى اصيل است ، چنان كه در نسخ كهن برخى متون قديم ديگر نيز شواهدى بر آن يافتهام . 5 . در ميان نسخههاى زاد المسافر - همانند نسخههاى آثار ديگر ناصر خسرو - صورتى همگون از شيوهء رسم الخطى و همچنين گونهء زبانى ديده نمىشود ، و حتّى در يك نسخه نيز به چندگونه ضبط گرديده است . بر آگاهان پوشيده نيست كه ميان گونهء
--> ( 1 ) . ر . ك : ص 2 ( پانوشت 1 ) ، ص 10 ( 4 و 6 و 7 ) ، ص 12 ( 5 ) ، ص 17 ( 1 ) ، ص 37 ( 2 ) ، ص 37 ( 2 ) ، ص 43 ( 1 ) ، ص 60 ( 6 ) ، ص 61 ( 2 ) ، ص 62 ( 4 ) ، ص 66 ( 1 ) ، ص 68 ( 2 ) ، ص 83 ( 1 ) ، ص 87 ( 3 و 7 ) ، ص 96 ( 2 ) ، ص 116 ( 5 ) ، ص 128 ( 2 ) ، ص 130 ( 3 و 4 ) ، ص 137 ( 7 ) ، ص 149 ( 2 ) ، ص 155 ( 2 و 4 ) ، ص 156 ( 1 ) ، ص 157 ( 1 ) ، ص 160 ( 5 ) ، ص 162 ( 1 ) ، ص 193 ( 5 ) ، ص 200 ( 9 و 10 ) ، ص 203 ( 2 ) ، ص 223 ( 5 ) ، ص 244 ( 2 و 3 ) ، ص 252 ( 3 ) ، ص 253 ( 11 ) ، ص 262 ( 5 ) ، ص 265 ( 3 و 4 و 6 ) ، ص 283 ( 8 ) ، ص 310 ( 6 و 8 ) ، ص 311 ( 1 ) ، ص 312 ( 5 ) ، ص 318 ( 6 ) ، ص 335 ( 8 ) ، ص 340 ( 1 ) ، ص 356 ( 2 ) ، ص 358 ( 4 ) ، ص 359 ( 2 ) ، ص 367 ( 4 ) ، ص 368 ( 1 و 2 ) ، ص 421 ( 4 ) . ( 2 ) . ر . ك : ص 72 ( پانوشت 2 ) ، ص 133 ( 2 ) ، ص 162 ( 1 ) ، ص 170 ( 4 ) ، ص 185 ( 1 ) ، ص 242 ( 9 ) ، ص 244 ( 2 ) ، ص 419 ( 1 ) . ( 3 ) . ر . ك : ص 33 ( پانوشت 1 ) ، ص 133 ( 2 ) ، ص 419 ( 1 ) .