ناصر خسرو

مقدمهء مصحح 22

زاد المسافر ( فارسى )

صاحب اين كتاب عبد سلام * هست درويش زادهء اسلام گفتنى است كه در آغاز اين نسخه ، قصيده‌اى دلپذير با مضمون « وحدت وجودى » ديده مىشود كه گويندهء آن را نشناخته‌ام . اين ابيات از آن قصيده است : . . . من آن نفخم كه در مريم دميدم * من آن روحم كه عيسى را روانم من آن بازم كه در پرواز معنى * فراز عرش باشد آشيانم من آن سيمرغ قاف قاب‌قوسم * كه در معراج دل از ترس جانم من آن مرغم كه غير از من كسى نيست * درون جان برون از دو جهانم به معنى سير در آفاق دارم * به صورت با نصوح اندر ميانم به من و اصل شود جسمى و روحى * همين را و همان را نردوانم انا الحق جوهرى كانى يقينم * حقيقت درّ بحر كلون كانم نماند در جهان غير از من آنگه * كه اسب حسن در ميدان دوانم گهى عاشق گهى معشوق باشم * گهى هر دو گهى نه اين نه آنم . . . به گمان من ، اهمّيّت اين نسخه تا بدان جاست كه هر نسخه‌اى ديگر از زاد المسافر مىبايد با محك آن سنجيده شود . 6 . دو نسخهء ديگر : بادليان و كمبريج پس از نسخه‌اى كه شرح آن گذشت ، دو دستنوشت بىتاريخ ديگر قديم‌ترين نسخه‌هاى بازمانده از زاد المسافراند كه نسبت به ديگر نسخ از صحّت و اصالت بيشترى برخوردارند : 1 . نسخهء شمارهء 79 . d . 2669 در كتابخانهء بادليان دانشگاه آكسفورد « 1 » : ( تاريخ كتابت : قرن 10 - 11 ، خط : نسخ ، شمارهء برگ‌ها : 274 ، شمارهء سطرها : 19 ، كاتب : نامعلوم ) . فهرست‌گر اين نسخه - بيستون ( beeston ) - آن را به احتمال از قرن 11 ق ( - 17 م ) و

--> ( 1 ) . catalogue of the persian . . . manuscripts in the bodleianli brary , p : 47 .