يا حتّى قرن 10 ( - 16 م ) دانسته است . وى نوشته كه متن اين نسخه تفاوت‌هايى با چاپ برلن دارد كه برترى آن را نشان مىدهد . اين گفته ، صرف نظر از برخى تحريفات و تصحيفات ، قولى صواب است . از برگهء 262 تا پايان نسخه ، رسالهء خلاصهء جامع الحكمتين كه در انتهاى ديوان ناصر خسرو به تصحيح حاج سيّد نصر اللّه تقوى ( ص 563 - 583 ) چاپ شده ، آمده است . ميكروفيلمى از اين نسخه به شمارهء 1043 در كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران موجود است . « 1 » 2 . نسخهء شمارهء 216 در كتابخانهء مدرسهء شاهى كمبريج « 2 » : ( تاريخ كتابت : قرن 11 - 12 ، خط : نستعليق تحريرى ، شمارهء برگ‌ها : 256 ، شمارهء سطرها : 17 ، كاتب : نامعلوم ) . فهرست‌گر اين نسخه - براون ( browne ) - از مشخّصات آن ، تقريبا هيچ نگفته است . نگارنده زمان كتابت آن را در قرن 11 - 12 حدس مىزند . به گفتهء براون ، مجموعهء نسخ خطّى مدرسهء شاهى كمبريج در اواخر سدهء 18 ميلادى ( - 12 ق ) در هند فراهم آمده است . « 3 » اين نكته ، با توجّه به آنكه هندوستان از بودباش‌هاى اسماعيلى مذهبان بوده و هست ، در سرنوشت اين نسخه مهم جلوه مىكند . گفتنى است كه براون در ادامهء فهرست نسخه‌هاى دانشگاه كمبريج ، اين نسخه را با شمارهء 730 معرّفى كرده ، امّا آن گونه كه پروفسور هرمان لندلت به نگارنده يادآور گرديده ، اين نسخه با شمارهء 216 در مجموعهء مستقل نسخه‌هاى مدرسهء شاهى كمبريج ( king scolle gecollection ) محفوظ است . بذل الرّحمن از اين دستنوشت به عنوان نسخهء كمكى ( - نسخه بدل / نسخهء دوم ) در متن مصحّح خود بهره جسته است . 7 . روش تصحيح زاد المسافر به سبب محتواى كلامى - فلسفى اثر ، زبان ويژه و كهن ، اطناب جمله‌ها و پيوستگى معانى ، خود متنى چندان آسان نيست ، امّا آنچه كار تصحيح را دشوارتر

--> ( 1 ) . ر . ك : فهرست ميكروفيلم‌هاى كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ، ج 1 ، ص 562 . ( 2 ) . asupplement aryhandlist of the muhammad anmanuscripts . . . preserved in the libraries of the universit yandcolleges of cambridge , p : 119 - 120 . ( 3 ) . p : 298