ضياء الدين جرجانى

34

رسائل فارسى جرجانى ( فارسى )

بعدى او نيز خلاصه‌اى از رسالات فوق مىباشد . 7 . رسالهء عقايد ؛ نسخهء منحصر به فرد اين رسالهء مختصر به شمارهء 8395 در كتابخانهء آستان قدس رضوى موجود است . يار محمد خان افشار اين نسخه را در 20 خرداد ماه 1332 - كه مجموعهء كتب خطى خود را به آستان قدس اهدا كرد - وقف اين كتابخانه نمود . در فهرست كتب خطى اين كتابخانه ، نام آن رساله عقايد مىباشد و فهرست نويس آن آقاى آصف فكرت محتواى آن را كلام و حكمت دانسته است . سال نگارش اين رساله ذى القعده 1244 ه . ق است ، ولى نام كاتب آن مرقوم نيست . فقط كاتب متذكر شده كه اين رساله به خواهش آقا محمد هاشم بن موسى خان زين ابدى تحرير شده است . اين رساله از خداشناسى آغاز مىشود . سپس ايمان ، اصول دين ، فروع دين و افعال نماز فهرستوار در پى مىآيد . هر چند نام اين رساله عقايد است ، ولى در آن عمل به اركان نيز تأكيد شده است . ضياء الدين داراى دو رساله به نام اصول دين است كه يكى را خود به اين نام ناميده و ديگرى را آقاى دانش‌پژوه - رحمه اللّه - در فهرست نسخه‌هاى خطى كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ( 18 / 93 ) بدين نام خوانده است . به اين جهت ، اين دو رساله را با شمارهء ( 1 ) و ( 2 ) مشخص مىكنيم : 8 . اصول دين ( 1 ) ؛ ضياء الدين در آغاز اين رسالهء مختصر ، نام خود را ذكر نكرده و نام كاتب و سال نگارش آن نيز مرقوم نشده است ، ولى در فهرست نسخه‌هاى خطى كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ( 18 / 65 ) به شمارهء 5 / 1015 موجود است . نظر به اينكه شيوهء نگارش و مفاهيم اين رساله با ساير رسالات مؤلف بسيار شبيه است ، بنابراين به يقين از رسالات ضياء الدين مىباشد . گويا نسخه‌اى هم از اين رساله در كتابخانهء مدرسهء فيضيهء قم موجود است كه متأسفانه بدان دسترسى نبود . نويسنده در پايان رساله ، نام آن را اصول دين نوشته است .