چيز اندر عالم بر يك حال نيست ، نه آنچ يافتنى است از چيزها و نه آنچ يابندهء است از مردم و حيوان ، و خواب چنين است كه ساعتى اندرو چيزى يا بى و ساعتى نيابى . فيثاغورث « 1 » حكيم گويد : من جز بهندسه مر قول سوفسطائى را رد نتوانستم كردن . و ما گوييم اندر رد قول سوفطائى و اثبات حقيقت بگفتارهاى كوتاه كه سوفسطائى همىگويد « چيزها را حقيقت نيست » ، و اين حكم كه ايشان كردند از چيزهاست و از دو بيرون نيست : يا مر چيزها را حقيقت نيست يا حقيقت است مر چيزها را . اگر چيزها را حقيقت نيست و قول ايشان را حقيقت است ، پس درست شد كه قول ايشان باطل است چون قول ايشان حقيقت آمد . و اگر قول ايشان خود حقيقت نيست پس مر چيزها را حقيقت است . و بهر دو روى قول سوفسطائى باطل است . و اين قضيت را كه ايشان گفتند قضيت سلب گويند و چون قضيت سلب دروغ زن شود آنچ قضيت برو باشد نه چنان باشد كه گوينده گفته باشد ، چنانك چون

--> ( 1 ) فيثاغورس نامىترين حكماء باستان يونان است . ميان سالهاى 580 و 570 پيش از ميلاد مسيح در جزيرهء « ساموس » زاده ، روزگار كودكى و جوانى خود را در آنجا گذرانيده ، سفرى بمصر و ايران و هندوستان كرده ، و از دانشمندان شرق استفاده برده است ، در پايانهاى سدهء ششم بيونان بازگشته ، و سرانجام بشبه جزيرهء ايتاليا مهاجرت كرده ، و در شهر كروتن croton كه در جنوب ايتاليا واقع است رحل اقامت افكنده و در آنجا گذشته شده است . گروهى پيرو فيثاغورس شدند و انجمنى سرى تشكيل دادند كه هم دينى و اخلاقى و هم سياسى بود ، پوشيدن لباس سپيد را شعار خود اتخاذ كرده به تقشف و خشونت زندگانى ميكردند . در فلسفهء فيثاغورس علوم رياضى اهميتى بسزا داشته است ، وى عدد را اصل وجود و همهء امور را نتيجهء تركيب اعداد و نسبتهاى آنها ميدانسته است .