السيد جلال الدين الحسيني الأرموي المحدث

1304

تعليقات نقض ( فارسى )

و اكراه هر كسى را قهر كردمانى و الجاء برايمان ، و افعالى كرديمى با او كه عند آن ملجأ شدى بايمان » ( 4 : 284 - 285 ) ، « گفتند : اگر خداى ما را هدايت دادى متّقى بود مانى يعنى براى آن نبوديم كه خداى تعالى هدايت نداد و اين دروغ است بر خداى » ( 4 : 499 ) » . تعليقهء 208 ( ص 579 ؛ س 14 ) جمال الدين موصلى ، و رضى الدين بو سعد ورامينى مراد از « جمال الدين موصلى » ابو جعفر محمّد بن على معروف بجواد اصفهانى است كه از معاريف اجواد عالم و مشاهير تاريخ اسلام است و بسبب تعمير حرمين مكّهء معظّمه و مدينهء منوّره ( يعنى خانهء خدا كه كعبه است ، و روضهء مدينه كه مرقد رسول - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - است ) و نيز بسبب صفت جود و سخا و بذل و بخشش كه داشته است محبوب قلوب خواصّ و عوامّ زمان خود واقع شده و ممدوح بسيارى از شعراى عرب و عجم گرديده است از جملهء مادحين او شاعر معروف خاقانى شيروانى است كه مدايح و مراثى غرّاء در حقّ او سروده است كه از آن جمله است شينيّهء معروف وى كه آن را « با كورة الاثمار و مذكورة الاسحار » خوانند و عنوان قصيده در ديوان او چنين است « اين قصيده را با كورة الاثمار و مذكورة الاسحار خوانند بر در كعبهء معظّمه انشا كرده در وصف مناسك و مشاعر حجّ و تخلّص بمدح ملك الوزراء جمال الدين اصفهانى نموده كه تعمير حرم كرده بود و خواصّ مكه اين قصيده را بزر نوشتند » و اين همان قصيده است كه دولتشاه سمرقندى در تذكرة الشعراء در ترجمهء حال خاقانى اشاره به آن كرده است بابن عبارت ( ج 1 ، ص 79 ) : « و خاقانى بعد از حبس ديگر بملازمت مشغول نشد و درد طلب دامنگير او گشته مشرب فقر دريافت و بعزيمت حجّ از شروان بيرون آمد و بهمراهى موفّق التوفيق جمال الدين موصلى كه كريم جهان و جهان كرم بوده سفر حجاز پيش گرفت و اين قصيده را در راه مكّه ميگويد و در اين قصيده چهار مطلع به كار داشته كه