السيد جلال الدين الحسيني الأرموي المحدث

790

تعليقات نقض ( فارسى )

روى نمود كه ملكى از دست رفته و ملكى بدر اصفهان در ميان ولايت مقام ساخته و اصحاب اطراف عنان معاونت با خود گرفته منتظر تقلّب روزگار نشسته ، بىمدد و يارى ايشان اعتماد بر يارى خداى جبّار و بازوى كامگار كرد و بمدّت يك ماه دو تاختن فرمود ؛ يكى بپارس ، و يكى باصفهان كه ملك دو اقليم مستخلص كرد و دو ملك طامع را در ملك بملازمت قلاع قانع گردانيد و دولت متابع تيغ چو آب و اقبال ملازم ميمون ركاب او بود » . مصحّح راحة الصدور محمّد اقبال ( ره ) در ذيل صفحه گفته : « ولادت طغرل در سنهء 564 بود و در سنهء 571 بتخت رسيد » . خواند مير در حبيب السير تحت عنوان « ذكر سلطان ركن الدين طغرل بن ارسلان قسيم أمير المؤمنين » گفته ( ج 2 چاپ اوّل ؛ ص 192 ) : « و سلطان طغرل بعد از فوت پدر افسر سلطنت بر سر نهاده زمام ملك و مال در كف كفايت و قبضهء درايت عمّ خود جهان پهلوان ايلدكز نهاده و در مبدء پادشاهى او پادشاه ابخاز قصد آذربايجان نمود و محمّد بن طغرل بن سلطان محمّد بن سلطان ملكشاه نيز خروج كرده بجانب عراق توجه نمود و جهان پهلوان محمّد و برادرش قزل ارسلان در عرض يك ماه مرتكب دو يورش گشته بدفع دشمنان پرداختند و بموجب دلخواه دوستان مهمّ هر دو گروه را ساختند و تا اتابك محمّد ايلدكز در قيد حيات بود عرصهء سلطان طغرل از غايت نضارت و طراوت رنگ روضهء رضوان داشت و هر كس كه خيال مخالفت آن پادشاه عادل نمود دست قضا نقش وجود او را بر لوح هستى باقى نگذاشت و اتابك محمّد در شهور سنهء احدى و ثمانين و خمسمائه بعالم مخلّد انتقال نمود و بعد از آن نظام امور سلطنت از هم بگسيخت ، و از هر طرف نايرهء فتنه اشتعال يافته باد غبار ادبار بر مفارق سلجوقيّه بيخت » . استاد فقيد اقبال آشتيانى ( ره ) در تاريخ عمومى و ايران ضمن شرح حال « نصرة - الدين ابو جعفر محمّد جهان پهلوان ( 568 - 582 ه ) كه دومين اتابك از اتابكان آذربايجان است گفته ( ص 383 ) :