المحقق الدواني

10

تهليليه ( فارسى )

حكومت مىكرد و آوازهء جلال الدين را شنيده بود ، شايق ملاقات آن فيلسوف نامدار گرديد و با تجليل فراوان او را به تبريز دعوت نمود . در اين سفر جلال الدين به سمت قاضى القضات سراسر فارس برگزيده شد و تا پايان عمر نيز در اين سمت باقى بود . در باز گشت به شيراز و تصدى امر قضاوت ، از صبح تا ظهر در مدرسه « دار الايتام » مشغول تدريس بود و از ظهر به قضاوت مىپرداخت . جلال الدين بعد از تكميل مراحل كمال و دانش مانند بسيارى از دانشمندان بزرگ به سير آفاق و سياحت جهان پرداخت . وى با وسايل مشكل آن روز به كاشان ، قزوين ، گيلان ، تبريز و ساير نقاط آذربايجان ، جزيره هرمز و بندر جرون ، لار ، هرات و هندوستان و عراق عرب سفر كرد و همه جا از طرف دانشمندان و امراى وقت مورد استقبال شايان قرار گرفت . تأليفات : هر چند تاريخ سفرهاى دوانى درست معلوم نيست ، ولى از آنچه به دست مىآيد ، در كاشان به خواهش يكى از فضلا به نام سعد الدين محمد استرآبادى ، كتاب « خلق الاعمال » را در كلام ، به روش اشعرى نوشت ، و به درخواست علماى گيلان كتاب « شرح عقايد عضدى » را به تقاضاى حاكم آنجا تصنيف كرد . به گفتهء « حبيب السير » جلال الدين در نجف اشرف به درخواست « شرف الدين فتّال » متولى روضهء مباركهء امير مؤمنان ( ع ) كه خود نيز مردى دانشمند بوده است ، رسالهء « الزرواء » را در حكمت تصنيف نمود . چون بر دو زبان فارسى و عربى تسلط كامل داشت ، بعضى از آثار خود را به فارسى و برخى را به عربى نوشته است . نه تنها كتابهايى كه به نثر نوشته ، از نظر لفظ و معنى بسيار استوار است ، بلكه اشعار فارسى و عربى وى نيز شايستهء توجه مىباشد .