داده و غالبا مطالبى را نقل كرده است كه بعقيدهء خود آنها را سخيف و ضعيف ميشمرده و غرض او ابطال و ردّ آنها بوده است و اختيار اين روش اختصاص بمؤّلف تبصرة - العوام كه از علماى اماميّه است ندارد بلكه مؤلّفين ساير فرق و مذاهب اسلامى نيز كه مثل مؤلّف تبصرة العوام از رواة حديث و علماى اخبار بوده‌اند به همين طرز عمل ميكرده و در ردّ مقالات اماميّه عين همين مسلك را در كتب خود اختيار مىنموده‌اند . با وجود اهميّت تبصرة العوام از لحاظ مذهب شيعه و زبان فارسى اين كتاب چنان كه بايد مشهور و معروف نشده و مؤلّف آن را هيچكس بدرستى نشناخته است سهل است بعضى از مؤلّفين شيعه در معرّفى مؤلّف كتاب تبصرة العوام مرتكب خبطهاى عجيب شده از جمله جماعتى بمناسبت اسم سيّد مرتضى كه در مقدّمهء بعضى از نسخ خطّى اين كتاب هست آن را از تأليفات سيّد شريف اجلّ علم الهدى ابو القاسم علىّ بن حسين مرتضى ( 355 - 436 ) كه قريب يك قرن و نيم قبل از تأليف كتاب حاضر فوت كرده بوده شمرده‌اند و بعضى ديگر مؤلّف تبصرة العوام را از معاصرين حجّة الاسلام امام محمّد غزّالى طوسى ( متوفّى سال 505 ) دانسته و بوقوع ملاقات و مذاكراتى بين ايشان اشاره نموده‌اند در صورتى كه اين هر دو بيان افسانه است و از لحاظ تاريخى درست در نمىآيد . اينك ما آنچه را كه راجع بعصر تأليف تبصرة العوام و مؤلّف آن از كتب مختلفه التقاط كرده‌ايم ذيلا باطّلاع خوانندگان محترم مىرسانيم . زمان تأليف تبصرة العوام متأسّفانه در سراسر كتاب تبصرة العوام در هيچ جا تصريحى به زمان تأليف اين كتاب نيست و هيچكس از مصنّفين و علماى اماميّه نيز به اين مطلب و عصر مؤلّف آن اشاره‌اى نكرده . با اين حال از مطالعهء خود كتاب ميتوان به زمان تقريبى تأليف آن پى برد بشرح ذيل : 1 - در ص 183 مؤلّف در باب اسماعيليّه گويد : « بعد از آن ملوك مصر