طبرسى ، مستدرك الوسائل ، 3 / 517 - 521 ، تهران ، 1382 ه . ق . ؛ سيّد حسن خرسان ، « مقدّمهء » تهذيب الاحكام ، 4 - 43 ، نجف ، 1959 . و در انگليسى ، - - W . Madelung , Imamism and Mutazilite theology , in Le Shiisme Imamite , ed . T . Fahd , Paris , 1970 , 21 - 25 ; - Enyc lopaedia of Islam , art . , « al - Mufid » , by W . Madelung , Vol . 312 / 7 - 313 , New Edition ; - M . J . Mc Dermott , The Theology of al - Shaikh al - Mufid , Beirut , 1978 ; - al - Mufid , The Book of Guidane : Kilab al - Irshad , tr . I . K . A . Howard , LOndon , 1981 . 39 . سيد مرتضى « علم الهدى » . ( 355 - 436 ه . ق . ) - فصل « كلّيّات » ، 58 - 59 از كتاب حاضر . 40 - ابو الحسين بصرى ( وفات ، 436 ه . ق . ) ابو الحسين محمّد بن على بن طيّب بصرى ، از شيوخ معتزله ، و صاحب تصانيف كلامى . وى از هوشمندان روزگار خويش بوده است . از كتاب‌هاى او المعتمد است كه كتابى بزرگ بوده ، و امام فخر رازى كتاب المحصول خود را از آن گرفته است . شرح الاصول الخمسة ، و كتاب فى الامامة نيز از كتاب‌هاى او است . « 1 » متذكّر مىشويم كه در كتب كلامى و برخى از تفسيرهايى كه به شيوهء كلامى تحرير يافته ، و از جمله تفسير امام فخر رازى ( 2 / 113 ، ترجمهء نگارنده ) از يك متكلّم ديگر موسوم به ابو عبد اللّه بصرى نام برده مىشود ، ولى اين ضعيف تا كنون دربارهء او چيزى نيافته‌ام . امام فخر ، وقتى از « خلق » و معنى آن سخن مىگويد ، مىنويسد : « قاضى عبد الجبّار گويد : خلق ، فعل است به معنى تقدير ، و لغت اقتضا نمىكند كه آن جز از خداى تعالى در وجود بيايد ، ولى كتاب خدا بخلاف آن مىگويد ، چه مىگويد :

--> ( 1 ) . ابن عماد ، شذرات ، 3 / 259 .