سلطانى شريف‌ترين آنها شلوار بود . سلطان سپس قاضى مجد الدين را به اردو آورد و امر داد كه زنان حرم به تعظيم و تكريم او قيام كنند و به همين علت از مذهب تشيع برگشت و به بلاد خود نوشت كه مردم را همچنان بر مذهب اهل سنت و جماعت باقى گذارند و قاضى را عطا داد و به سرزمين خويش بازگردانيد » . « 1 » سلطان خدابنده كه طبعى سالم داشت و چندان متعصب نبود اندكى بعد از قبول مذهب تشيع و صدور اوامر در اشاعهء آن به تشويق علماى اماميه ، ديد كه مردم غالب بلاد ايران مخصوصا اهل قزوين و شيراز و اصفهان زير بار احكام او نمىروند و جماعتى از بزرگان لشكر او نيز در حفظ مذهب اهل سنت اصرار و تعصب دارند ، به همين علل از حرارت نخستين خود در طرفدارى از تشيع كاست و در اواخر عمر دوباره امر داد كه نام خلفا را در سكه و خطبه داخل كنند . « 2 » خلاصه ، به دليل همين فعاليت‌هاى سياسى خواجه نصير طوسى در دربار هولاكوخان و آراستن مذهب شيعه در ديدگاه آن سلطان و نيز كوشش‌هاى فراوان علّامه در بارگاه اولجايتو بوده است كه در آثار دينى - سياسى اهل سنّت نسبت‌هاى ناروا و حتّى دشنام‌هاى ناسزايى نثار جان خواجه و علامه شده است كه با عقل و دين و انصاف هيچ‌كدام سازگار نيست ، و از تحقيق و صحّت فرسنگ‌ها دور است ، و چنان كه اشاره كرده‌ايم در اين راه نسبت‌هاى ابن تيميّه ( وفات ، 727 ه . ق . ) و ابن قيم جوزيّه ( وفات ، 751 ه . ق . ) شاگرد او ، و نيز ابن حجر هيتمى ( وفات ، 909 ه . ق . ) فقيه و مفتى مصرى و ابن عماد حنبلى ( وفات ، 1032 ه . ق . ) از همه تندتر و بغض‌آميزتر است . 7 . پس از مغولان ، سلاطين عثمانى نيز ، روزگار نسبة درازى - نزديك به ششصد سال ( از 1326 - 1924 م . ) مظهر قدرت و برترى سياسى اهل تسنّن بودند ، و از عهد سلطان سليم ( 872 - 926 ه . ق ) معروف به « ياووز » ( - درنده ) « 3 » - كه شاه اسماعيل

--> ( 1 ) . ابن بطوطه ، رحله ، 153 - 151 ، مصر ، 1971 . « العهدة على الراوى ، و ليس للحاكى حرج » . ( 2 ) . خواند مير ، حبيب السير 3 / 321 - 322 ؛ اقبال آشتيانى ، تاريخ مغول ، 313 - 318 . ( 3 ) . سلطان سليم اوّل ، چنان كه مىدانيد با شاه اسماعيل صفوى در دشت « چالداران » ( واقع در قسمت شمال غرب آذربايجان ايران كنونى و شمال شهر خوى در بيست فرسنگى تبريز ) جنگيد . در اين جنگ كه در روز 2 رجب 920 روى داد ، نزديك به 3 هزار عثمانى و دو هزار ايرانى كشته شدند ، و با وجود شجاعتى شگفت كه شاه اسماعيل و همراهانش نشان دادند ، به سبب آنكه عثمانىها سلاح آتشين ( توپ ) داشتند ، شاه اسماعيل مغلوب و منهزم شد ، و كمى بعد تبريز به دست عثمانيان افتاد ( 16 رجب ، 920 ) . گويند : در اين جنگ عدّه‌يى از زنان ايرانى هم در لباس سربازى همراه شوهران خود به ميدان جنگ آمده بودند ، و -