و نرمى در خوى و خلق او و راستگوئى در زبان او و فضيلت در نفس او و ترسيدن از پروردگار خود ( 1 ) و نيز فرمود بدرستى كه خوبان بندگان خدا كسانى باشند كه جمع باشد در ايشان پنج خصلت هر گاه احسان و خوبى كردند خوشحال شوند و هر گاه بدى نمودند استغفار و طلب آمرزش نمايند و چون عطا كرده شدند شكر كنند و چون مبتلا شوند صبر نمايند و چون كسى نافرمانى ايشان كرد از او بگذرند ( 2 ) از ابن عبّاس مرويست كه گفت پنج چيز باعث پنج چيز است آشكار و فاش نخواهد شد زنا در گروهى مگر آنكه مرگ در ميان ايشان بسيار شود و هر گاه كم فروشى شايع شد مبتلا خواهند شد بقحطى و هر گاه قومى عهد و پيمان را شكستند مسلّط كند حقتعالى بر ايشان دشمنان ايشان را و هر گاه قومى زكات را منع كردند بركات زمين از ايشان برداشته شود ( 3 ) بعضى از علماء گفته‌اند مردم پنج صنفند يك صنف طلب كردند دنيا را براى دنيا پس ايشان ملامت‌شوندگانند و اجرى نبرند صنف ديگر طلب كردند براى آخرت پس ايشان اجر برند و ملامت نشوند به جهت سبك شدن حساب ايشان پس ايشان زيركانند صنف ديگر ترك كردند دنيا را بجهة راحت و آسايش و عزّت خود پس ايشان نه ملامت شوند و نه اجر برند صنف ديگر ترك كردند دنيا را به جهت آنكه خداوند عزّ و جلّ دنيا را مذمّت فرموده دهم به جهت ترس ايشان از آنكه مشغول شوند و باز مانند از عبادت خدا پس ايشان پادشاهان دنيا و آخرتند « 1 » ( 4 ) ديگرى گفته كه واجب است براى عاقل در دنيا پنج چيز از حرص و

--> ( 1 ) ( در بعضى نسخ صنف پنجم را نوشته كه ترك كردند دنيا را به جهت بزرگ شمردن حقتعالى