امل دورى كند بعلم و عمل خود را پيوند كند دورى كند از مرتكب شدن زلّتها و لغزشها ملاحظه كند آمدن مرگ را هميشه ما بين اميدوارى و ترس باشد ( 1 ) يكى از حكماء گفته كه ديدم امور دنيا را كه سببش پنج چيز است اوّل قضا و قدر دوّم اجتهاد سوّم خلقت چهارم جوهر پنجم وراثت امّا آنچه را كه بقضاء قدر است پنج چيز است اهل مال اولاد سلطنت عمر و امّا آنچه را كه بواسطه جدّ و جهد است آن نيز پنج چيز است صنعت علم عمل بهشت دوزخ و امّا آنچه بسبب خلقتست آن پنج چيز است خوردن آشاميدن خواب بيدارى نكاح و امّا آنچه بسبب جوهر ذات است آن نيز پنج چيز است خوبى نمودن و تواصل و پيوند كردن كرم و بزرگى راستگوئى اداء امانت و امّا آنچه كه بواسطه وراثت است آن نيز پنج چيز است جسم هيئت جمال شرف و زيركى است ( 2 ) و گفته مرد عالم نميشود مگر بپنج چيز از براى او بوده باشد تحمّل مشقّتهاى آموختن علم اهتمام و عنايت تمام در تحصيل علم داشتن كسى كه قائم بكفايت امور او باشد قوّه‌اى كه مطالب علم را استنباط و استخراج كند معلّمى كه خير خواه او باشد ( 3 ) گفته شده كه پنج چيز سير نميشود از پنج چيز چشم از نگاه كردن گوش از خبر شنيدن زن از مرد زمين از باران عالم از علم ( 4 ) و بدان كه انس آدمى در پنج چيز است زوجه موافق فرزند نيك رفيقى كه اهل صفا باشد و انس عالم بكتابى كه ميخواند انس عابد