أبي الفتح الكراجكي ( مترجم : الشيخ عباس القمي )
58
معدن الجواهر ( نزهة النواظر در ترجمه معدن الجواهر ) ( فارسى )
چيزى خواستى نقل كنى آنچه را كه خوب مىشنوند و به آن گوش ميدهند نقل كن و در حذر باش هر گاه مخالفت كرده شدى با خوشروئى با مردم ملاقات كن و ترك كن سخن با ناكس را و دشمنى با لجوج را و مجادله با سفيه و بيخرد را و رفاقت با كسى كه بىانديشه و ضعيف الرّاى باشد ( 1 ) و از چهار خصلت در حذر باش كه ثمر و بار آنها بد است لجاجت عجله خود پسندى و غلبه حرص امّا لجاجت پس ميوه آن پشيمانى است و امّا عجله پس ثمره آن حيرت است و امّا خود پسندى پس ثمر آن بغضاء و دشمنى است امّا غالب شدن حرص پس ثمر آن فقر است ( 2 ) و از چهار نفر در حذر باش از شخص كريم هنگامى كه او را خوار كنى و از عاقل هنگامى كه او را بهيجان آورى و از احمق هنگامى كه با او مزاح كنى و از فاجر و نابكار هنگامى كه با او رفاقت كنى ( 3 ) و نگهدار خود را از چهار چيز تا از عاقبت بد آنها ايمن باشى از عجله و شتاب از مبالغه و اصرار از خود پسندى و خويشتن بينى از سستى و ناتوانى ( 4 ) و بدان كه كسى كه بجا آورد چهار چيز را منع كرده نخواهد شد از چهار چيز كسى كه شكر كرد ممنوع نخواهد شد از زياد شدن نعمت كسى كه توبه كرد ممنوع نخواهد شد از قبول كسى كه استخاره و طلب خير كرد از خدا ممنوع نخواهد شد از خير و صلاح و كسى كه مشورت كرد ممنوع نخواهد شد از رسيدن به حق ( 5 ) يكى از علماء تلميذ خود را وصيّت كرد و فرمود چهار چيز است كه هر يك مىرساند آدمى را بمرتبه عقل و ترقّى ميدهد و مىرساند آدمى را برياست راى و انديشه ترقّى ميدهد بسياست علم ترقّى ميدهد بتصدير و بالا دست نشستن بر مردم حلم