أبي الفتح الكراجكي ( مترجم : الشيخ عباس القمي )

43

معدن الجواهر ( نزهة النواظر در ترجمه معدن الجواهر ) ( فارسى )

و دور مىكند به عمل يعنى بدروغ ميگويد حاجت ترا بجا مياورم و لكن به عمل نمىآورد ديگر از شخص احمق كه چون خواهد ترا نفع رساند از حمق خود ترا ضرر مىرساند و ديگر از كسى كه از سفره ديگران طعام مىخورد به جهت آنكه اگر نباشد كارى كند براى آن كس مىكند كه ولينعمت او است و بپرهيز اى پسرك من از دروغ پس همانا آدمى دروغ نميگويد مگر به جهت يكى از سه جهت يا به جهت پستى نفس يا به جهت سبكى عقل يا به جهت غلبه كردن نادانى بر او ( 1 ) و مشورت مكن اى پسر با سه نفر با نادان و شخص حسود و كسى كه متابعت هوا و هوس مىكند ( 2 ) و بدان كه سه چيز است كه در هر حال باشد حاجت بسه چيز دارد يكى آدميست كه در كارهاى خود حاجت دارد بمشورت كردن با صاحبان عقل هر چند با عقل و احتياط باشد ديگر زنست كه حاجت دارد به شوهر كردن هر چند در كمال عفّت باشد سوّم ستور است كه حاجت دارد بتازيانه هر چند خوش راه باشد ( 3 ) و بدان كه در سه چيز كافر حكم مسلمان دارد يكى گفتن خير او را هنگامى كه با تو مشورت كند و ديگر ردّ كردن امانت او را در وقتى كه چيزى در نزد تو امانت گذاشته باشد سوّم صله رحم او است هنگامى كه با تو خويشى داشته باشد ( 4 ) شخصى بيكى از اعراب گفته چه عيبى براى امير خود گرفته‌اى گفت سه خصلت بد يكى آنكه حكم مىكند از روى نادانى ديگر آنكه پيوسته مست شراب است سوّم آنكه رشوه ميگيرد ( 5 ) سه نفر با هم نشسته بودند شخصى از ايشان پرسيد سرور و خرّمى آدمى در چه چيز است يكى گفت در زن خوش رو . و خانه گشاده . و اسبى كه در خانه بسته باشد ديگرى گفت سرور در سه چيز ديگر است در رايتى كه بالاى