هنگام شهادت مؤلف در برابر چشمش سوخته مىشد و يا پس از تعقيب و دستگيرى ، خانوادهء فرد متهم ، آثارش را محو مىكردند تا به عنوان مدرك جرم به دست دشمن نيفتد . « 1 » متأسفانه شيعهء اماميه تا كنون موفق نشده تاريخ سياسى دورهء حضور را بنويسد و آنچه نوشته شده بيانگر تمام واقعيت و حقيقت تاريخى آن دوره نيست بلكه در مواردى حقايق تحريف شده و به گونه‌اى نوشته شده كه توجيه‌كنندهء مواضع رهبران اماميّهء دورهء غيبت است ، از جمله زندگى شخصى ، اجتماعى ، سياسى امامان معصوم كه در گرد و غبار تحريف دوست و دشمن فرو رفته است . « 2 » در پى آغاز عصر غيبت و دگرديسى كلامى - سياسى تشيع اماميه و تلاش براى به رسميت شناخته شدن مذهب شيعه از سوى خلافت و مذاهب رسمى و دولتى تسنن و يافتن حق حيات ، رهبران اماميّه دست به پاك سازى حول و حوش خويش زدند و بسيارى از ميراثهاى دورهء حضور را كه با معيارها و مواضع جديد ناسازگار بود ، از صافى تصفيه گذراندند . بنا بر اين در همين جا بايد از ميراث روائى - كلامى دورهء حضور به متون راديكال در برابر متون معتدل « 3 » و محافظه كار ياد كرد كه از سوى سران اماميه دورهء غيبت اخبار ارجاف نام گرفت و بايگانى گرديد و در برخى موارد از اعتبار افتاد و رسما اعلام شد . « 4 » آغاز جنگهاى فرقه‌اى و شبيخونهاى سنّيان به كانونهاى علمى شيعه و به آتش كشيدن كتابخانه‌هاى مشايخ اماميه ، ميراثهاى بايگانى شده دورهء حضور را سوخت و نابود

--> ( 1 ) - ن . ك : محمود رضا افتخارزاده / غيبت و مهدويّت در تشيّع اماميّه ( ترجمه و تأليف ) ( معارف اسلامى . تهران . 1371 خورشيدى ) . مقدمه : سرنوشت منابع تاريخى اسلام 61 - 66 . و نيز از همان نويسنده : ادبيات عاشورا در دورهء حضور امامان ، مندرج در : چشمهء خورشيد ؛ مجموعهء مقالات كنگره بين المللى امام و فرهنگ عاشورا ، ( تهران . خرداد 1374 ) 1 / 113 - 81 . ( 2 ) - ن . ك : لويى ماسين ين / مباهله ( ترجمه محمود رضا افتخار زاده ( معارف اسلامى . تهران . 1375 ) مقدمهء مترجم . ( 3 ) - چاره‌اى جز اين تعبير نيست و گر نه منظور : Radical Liberal reformer است . ( 4 ) - ن . ك : مفيد / اوايل المقالات و تصحيح الاعتقادات ( چاپ چرندابى . تبريز ) 239 . + غيبت و مهدويت / پيشين . بيوگرافى مفيد 127 - 124 .