است ؟ كه فرمود : آرى به فرمان خدا و رسولش است » ، كه البتّه اين حرفها سر جاى خود است و در آن بحثى نيست . ابو ذر هنگامى كه داشت جريان سلام اين دو و خودش و مقداد و سلمان را به على بر امارت مؤمنان ، برايم تعريف مىكرد گفت : از رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلّم شنيدم كه مىفرمود : « هيچ امّتى نبوده و نيست كه سرنوشت و حكومت خود را به فردى واگذارد كه در ميان امّت فردى داناتر از او باشد و به قهقرا نرود مگر به آنچه ترك كرده است بازگردد » . اى ابان ! ابو بكر و عمر و عثمان و طلحه و زبير و همهء اصحاب پيامبر صلى اللَّه عليه و آله و سلّم در اين حقيقت شكى ، اختلاف نظر و نزاعى نداشتند كه على بن ابى طالب ، نخستين‌شان بود كه اسلام آورد و داناترين‌شان است و بيش از همه‌شان در راه اسلام رنج كشيده و در راه خدا جهاد كرده و با پهلوانان شرك و كفر جنگيده و جان خويش را سپر بلاى رسول خدا ساخته است و مشكلى براى رسول خدا پيش نيامده كه على را به خاطر اعتماد و شناخت وى جلو نينداخته باشد ، و دژى نبوده كه على نگشوده باشد و اينكه على داناترين‌شان به كتاب خدا و سنت پيامبرش است و اينكه او را رسول خدا بيشتر از همه‌شان دوست دارد ، و اينكه او وصى رسول خدا است و اينكه در هر شب و روز ، گاه و بيگاه بر رسول خدا وارد مىشده و با حضرتش خلوت مىكرده و هر چه مىپرسيده رسول خدا پاسخش مىداده و هر گاه خاموش مىشده رسول برايش شروع مىكرده ، و اينكه على پس از رسول خدا در فقه و علم به احدى نياز نداشته و همه‌شان به او نياز داشتند و او به كسى نيازمند نيست و اينكه داراى سوابق و مناقب است و آنچه در بارهء او در قرآن نازل شده ، براى ديگرى نشده است و اينكه على بخشنده‌ترين ، ايثاركننده‌ترين و شجاع‌ترين‌شان است ، خصلت خوبى نيست كه در او نباشد و در اين مورد مثل و مانندى ندارد ، در پارسايى در دنيا و در اجتهادش هموزنى ندارد و در فضايلى كه خداوند به او اختصاص داده پس از رسول خدا ، احدى از مردم به او نمىرسد ، بنا بر اين هيچ يك از اصحاب در خير و خوبى بر او پيش نگرفته است و