مستند قاعده : مستند قاعدهء ياد شده روايتي با مضمون آن است كه در آغاز اشاره شد ونيز رواياتى كه چنين مالي را جزء انفال مىداند . همچنين اجماع فقها . 6 قاعدهء الإمام وَلى . . . قاعدهء الإمام وَلىُّ مَن لا وَلى لَه : از قواعد فقهى . قاعدهء ياد شده كه در آن به جاى كلمهء امام ، سلطان وحاكم نيز به كار رفته ، عبارت است از اينكه امام سرپرست بي سرپرستان است . به آن در بابهايى نظير حجر ، نكاح ، لقطه وديات استناد كرده‌اند . مفاد قاعده : مراد از امام ، پيشواى معصوم عليه السّلام است كه ولايتش فراگير ودر همهء أمور است . آيا در زمان غيبت ، قاعدهء ياد شده به عمومش در بر گيرندهء فقيه جامع شرايط مىباشد وأو به عنوان نايب امام معصوم عليه السّلام ولىّ بي سرپرستان خواهد بود يا نه ؟ مسئله محل بحث است . البتة آن اندازه كه از وظايف وشؤون قاضى محسوب مىگردد ، بدون شك براي فقيه جامع شرايط ثابت است 1 - - ) أمور حسبي ) . مقصود از ولايت ، ولايت در تصرف در شؤون فرد بي سرپرستِ نيازمند به سرپرست مىباشد . بنابر اين ، مفاد قاعده چنين خواهد بود كه امام سرپرست كسى است كه سرپرست ندارد وأو در شؤون مربوط به آن فرد تصرف مىكند . موارد تطبيق : به قاعدهء ياد شده در أبواب مختلف استناد كرده‌اند كه به نمونه‌هايى از آن اشاره مىشود . حجر : ولايت بر مال كودك وديوانه‌اى كه فاقد پدر يا جدّ پدرى ويا وصىّ منصوب از جانب آنان مىباشد ؛ براي حاكم شرع ثابت است ، همچنين حاكم شرع بر سفيه ( - - ) سفاهت ) ومفلّس بالغ ( - - ) تفليس ) ولايت دارد . 2 نكاح : حاكم شرع در نكاح بر بالغ غير رشيد ( ديوانه يا سفيه ) ونيز كسى كه پس

--> ( 1 ) . وسائل الشيعة 26 / 248 ( 2 ) . جواهر الكلام 39 / 260 ؛ مهذب الاحكام 30 / 200 ( 3 ) . مستند الشيعة 19 / 433 ؛ جواهر الكلام 39 / 262 - 263 ( 4 ) . مستند الشيعة 19 / 29 و 51 ( 5 ) . مسالك الأفهام 13 / 230 ؛ جواهر الكلام 39 / 265 ( 6 ) . جواهر الكلام 39 / 260 .