السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

86

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

ديدگاهها در مسئله : الف . نهى از عبادت : مقصود از عبادت ، عملي است كه صحّت آن مشروط به قصد قربت مىباشد . 6 نهى در عبادت يا به داعى منع از آن به جهت مبغوض بودن آن است ويا به داعىاى ديگر ، همچون ارشاد به مانع بودن چيزى در عبادت ، مانند نهى از پوشيدن لباس تهيه شده از پوست مردار در نماز . مفاد نهى از نوع دوم شرط بودن عدم متعلق نهى در عبادت است ؛ بدين معنا كه در مثال ياد شده از شرايط لباس نمازگزار اين است كه از پوست مردار نباشد . بدون شك ، اين چنين نهىاى بر فساد عبادت فاقد شرط دلالت دارد ؛ ليكن فساد آن ، نه بدين جهت است كه مورد نهى قرار گرفته ، بلكه از اين رو است كه فاقد شرط است . از اين رو ، اين قسم از نهى محل گفت وگو وبحث نيست . نهىاى كه موضوع بحث در قاعدهء ياد شده است ، گونهء نخست نهى است كه آيا مقتضى فساد است يا نه ؟ اين قسم نهى يا به خود عبادت تعلق مىگيرد ، مانند نهى از نماز خواندن حائض يا روزه گرفتن در روز عيد فطر وقربان ، يا به جزء آن ، مانند نهى از خواندن سوره سجده‌دار در نماز ، يا به شرط آن ويا شرط جزء آن ، مانند نهى از نماز گزاردن در لباس ومكان غصبى ، يا به وصف ملازم آن ويا ملازم جزء آن ، مانند نهى از بلند خواندن قرائت در نمازهاى اخفاتى وآهسته خواندن آن در نمازهاى جهرى . در همهء اين موارد ، نهى مقتضى فساد است ؛ زيرا تقرب جستن به خدا به عملي كه موجب دورى از أو مىشود ، ممكن نيست . 7 ب . نهى از معامله : نهى از معامله نيز همچون نهى از عبادت دو گونه است . چنانچه صدور نهى به داعى مانع بودن چيزى در معامله باشد ، حكم آن حكم نهى از عبادت است ؛ اما اگر صدور نهى به داعى منع از معامله به جهت مبغوض بودن آن باشد ، دو صورت متصور است : نخست ، نهى از سبب ( انشاى معامله ) مانند نهى از خريد وفروش هنگام ندا براي نماز جمعه . در اين فرض بنابر