قاعدهء الاسلام يَجُب ماقبلَه - - ) قاعدهء جَبّ قاعدهء الاسلام يَعلو ولايُعلى عليه - - ) قاعدهء نفى سبيل قاعدهء اشاعه - - ) قاعده تنزيل اقرار بر اشاعه قاعدهء اشتراط اتحاد جنس در ربا قاعدهء اشتراط اتحاد جنس در ربا : از قواعد فقهى . قاعدهء فوق عبارت است از اينكه در تحقق ربا ، هم جنسي دو كالايى كه داد وستد مىشوند ، شرط است . به اين قاعده در باب تجارت استناد شده است . مفاد قاعده : در معامله‌اى كه كالا وبهاى آن ، پيمانه‌اى يا وزنى است ، تحقق ربا منوط به هم جنس بودن دو كالا است . در اين صورت ، زيادى يكى بر ديگرى ربا وحرام است ، مانند معامله گندم در برابر گندم . 1 معيار هم جنس بودن ، صدق يك اسم بر هر دو است ، مانند گندم كه بر نوع مرغوب ونامرغوب آن ؛ هر دو اطلاق مىشود . 2 به قول مشهور ، گندم وجو در حكم ربا به منزلهء يك جنس به شمار مىروند ؛ 3 چنان كه به نظر مشهور ، در حكم ياد شده ، هر فرآورده‌اى با أصل خود يك جنس محسوب مىشود ، مانند پنير وشير . همچنين دو فرآورده از يك أصل ، مانند پنير وماست كه هر دو از شير به دست آمده‌اند ؛ 4 ليكن اگر أصل يكى نباشد ، دو جنس شمرده مىشوند ، هرچند بر آنها به اشتراك لفظي يك اسم صادق باشد ، مانند گوشت گاو وگوسفند يا گوشت كبوتر وگنجشك ، كه در أول ، عنوان گوشت ودر دوم ، عنوان پرنده بر هر دو صادق است . 5 به قول مشهور ، ربا در معامله أجناس غير پيمانه‌اى ووزنى ، مانند اجناسى كه با شمارش ، متر ويا مشاهده معامله مىشوند ، جريان ندارد . 6 مستند قاعده : مستند اين قاعده رواياتى است كه مفادشان تحقق ربا در معامله دو هم جنس با تفاضل است . همچنين رواياتى كه برخى كالاها را هم جنس مىداند كه نبايد در داد وستد آنها تفاضل صورت گيرد 7 - - ) ربا ) .