كسى كه بر اثر بيمارى نتوانسته روزه بگيرد ، چنانچه بيمارى اش تا ماه رمضان آينده استمرار يابد ، به قول مشهور ، قضاى آن ساقط است ؛ اما بايد براي هر روز يك مدّ طعام كفاره بدهد . 54 گرفتن قضاى روزه واجب ، فورى نيست ؛ چنان كه پى درپى گرفتن آن نيز واجب نمىباشد ؛ هرچند مستحب است ؛ 55 ليكن تأخير آن بدون عذر تا ماه رمضان بعدى جايز نيست وچنانچه تأخير صورت گيرد ، علاوة بر قضا ، كفاره - يك يا دو مدّ طعام براي هر روز - نيز واجب مىشود . 56 بر معذور از گرفتن روزه ، چنانچه پس از برطرف شدن عذرش قصد گرفتن قضاى روزه را داشته باشد ، ليكن دوباره عذر مستمر تا ماه رمضان آينده پيدا شود ، بنابر قول مشهور ، تنها قضا واجب مىشود ؛ ليكن اگر از روى بي مبالاتى روزه را تأخير بيندازد هم قضا وهم كفاره بر أو واجب مىشود . 57 كسى كه قضاى روزه ماه رمضان را براي خودش مىگيرد ، به قول مشهور ، جايز نيست بعد از ظهر افطار كند ودر صورت افطار كفاره واجب مىشود ؛ ليكن چنانچه از جانب ديگرى قضاى روزه را به جا مىآورد ، آيا جايز است بعد از ظهر افطار كند يا نه ؟ مسئله اختلافى است 58 - - ) افطار ) . قضاى روزهء ميّت كه از روى عذر نگرفته ، بر ولىّ أو واجب است ، مگر آنكه ميّت به آن وصيت كرده باشد . در اين صورت از ذمّهء ولىّ ساقط مىشود . آيا وجوب قضاى روزه ميّت بر ولىّ أو ، اختصاص به روزه‌هاى فوت شده از روى عذر ، همچون بيمارى وسفر دارد يا همهء روزه‌ها را در بر مىگيرد ؟ مسئله اختلافى است . 59 قضاى روزه‌هايى كه در پى بيمارى ، حيض ويا نفاس فوت شده وشخص در همان حال فوت كرده ، بر ولىّ أو واجب نيست 60 - - ) روزه ) . ج . احكام قضا در حج وعمره : كسى كه حج بر عهدهء أو استقرار يافته ، چنانچه پس از احرام بستن وداخل شدن در حرم بميرد ، از حج واجب كفايت مىكند وقضا