قاعدهء استحالهء تأثير معدوم . . . قاعدهء استحالهء تأثير معدوم در موجود : از قواعد عقلي . مفاد قاعدهء ياد شده به اجمال اين است كه معدوم منشأ اثر نيست واثر همواره از شئ موجود ناشى مىشود . بنابر اين ، معدوم نمىتواند اثرگذار در شئ موجود باشد . به آن در برخى أبواب معاملات استناد كرده‌اند . كاربرد قاعده : قاعدهء ياد شده از قواعد عقلي است ومستند آن نيز حكم عقل است ؛ 1 ليكن در مسائلي بدان استناد شده است ، از جمله در معاملات ، در بحث عقد فضولي ( - - ) فضولي ) كه آيا اجازه كاشف از صحّت عقد از هنگام وقوع آن توسط فضولي است يا ناقل واينكه آثار عقد از زمان اجازه بر آن بار مىشود ؟ اختلاف است . قائلان به كشف بر قائلان به نقل اشكال كرده‌اند كه لازمهء قول به نقل ، تأثير معدوم ( عقد سابق كه هنگام اجازه موجود نيست ) در موجود مىباشد كه عبارت است از نقل وانتقال هنگام اجازه وآن طبق قاعدهء ياد شده محال است . بنابر اين ، اجازه بايد كاشف باشد نه ناقل . 2 برخى از اشكال فوق پاسخ داده وگفته‌اند : عقد عبارت است از اعتبار نفساني كه با لفظ ابراز مىشود وبا انعدام لفظ پس از حدوث آن ، اعتبار نفساني نزد طرفين عقد باقي مىماند واجازه در اعتبار نفساني ( نقل وانتقال ملك ) در موجود تأثير مىگذارد نه در معدوم كه ألفاظ عقد باشد . علاوة بر آن ، علل شرعي ، معرّفات ( علامت ونشانه ) اند نه مؤثرات . از اين رو ، اشكالى ندارد هنگام وجود اثر ، علت شرعي آن معدوم باشد . 3 قاعدهء استصحاب - - ) استصحاب قاعدهء استيفاء قاعدهء استيفاء : از قواعد فقهى . قاعدهء ياد شده كه صورت كامل آن « كلُّ مَن استَوفى مَنفَعَةً فَهُوَ ضامَن » مىباشد ،

--> ( 1 ) . العناوين 1 / 115 ( 2 ) . إيضاح الفوائد 1 / 419 ( 3 ) . جامع المقاصد 4 / 75 ؛ مصباح الفقاهة 4 / 151 - 152 ؛ هدى الطالب 5 / 12 ؛ حاشية المكاسب ( يزدى ) 1 / 149 .