تعليق بر مشيت را مانع انعقاد قسم ندانسته‌اند . 22 تعليق در صورتي مانع انعقاد مىشود كه استثنا به مشيت ، متصل به قسم باشد ، يا در صورت فاصله افتادن ، زمان فاصله در حدّ متعارف در يك كلام باشد ، مانند نفس كشيدن وسرفه كردن كه ضررى به اتصال عرفى يك كلام ندارد . بنابر اين ، چنانچه بدون عذر ، بيش از مقدار متعارف فاصله بيفتد ، قسم منعقد مىشود . 23 نيّت استثنا ( ان شاء اللَّه ) كفايت نمىكند ؛ بلكه بايد به زبان آورده شود . 24 برخى نيّت را كافى دانسته‌اند . 25 تعليق سوگند بر خواست غير خدا نيز صحيح وجايز است ، مانند اينكه بگويد : قسم به خدا امروز داخل خانه مىشوم اگر زيد بخواهد . با خواستن زيد قسم منعقد مىشود وبا نخواستن أو منعقد نمىگردد . اگر قسم خورنده بگويد : قسم به خدا داخل خانه مىشوم ، مگر آنكه زيد نخواهد ، سوگند منعقد مىشود ؛ ليكن أو مىتواند قبل از واكنش زيد ، با داخل شدن در خانه سوگندش را منحل كند ؛ خواه پس از آن ، زيد بخواهد كه داخل نشود يا نخواهد . 26 حروف قسم در عربى عبارت‌اند از : « ب ، و ، ت » كه هر سه مدخول خود را جَر مىدهند وگفته مىشود : بِاللَّهِ ، وَاللَّهِ وتَاللَّهِ . اگر جمله « أللَّهِ لَأفعَلَنَّ ؛ به خدا اين كار را انجام مىدهم » با حذف حرف قسم وكسرهء اللَّه به نيّت قسم خوردن گفته شود ، آيا قسم منعقد مىشود يا نه ؟ مسئله محل اختلاف است . 27 چنانچه شخص در مقام قسم خوردن بگويد « هاللَّهِ » قسم منعقد مىشود ؛ زيرا « ها » حرف تنبيه است كه در مقام قسم خوردن ، هنگام حذف حرف قسم آورده مىشود . به قول مشهور ، سوگند به « أيمُنُ اللَّهِ » تحقق مىيابد . 28 ب . قسم خورنده [ حالف ] : در قسم خورنده بلوغ ، عقل ، اختيار وقصد شرط است . بنابر اين ، قسم از نابالغ ، ديوانه ، مجبور ، مست وكسى كه در حال غضب شديد است ، صحيح نيست . 29 آيا اسلام نيز شرط است يا نه ؟ مسئله محل اختلاف است . مشهور فقها اسلام را شرط نمىدانند . بنابر اين ، قسم از كافر نيز