قرينه قرينه : دليل ونشانه . واژهء قرينه از اقتران به معناى اجتماع دو يا چند چيز بر معنايى گرفته شده وعبارت است از چيزى كه به ديگرى بسته وگره خورده است . از اين رو ، زن را قرينهء مرد گفته‌اند . 1 مقصود از قرينه در اصطلاح ، دليل ونشانه‌اى است كه بر مقصود دلالت دارد ؛ بدون آنكه صراحتى در آن داشته باشد ، 2 مانند قرينه‌اى كه دلالت مىكند مقصود گوينده از سخن خود ، معناى مجازى است نه حقيقي ، يا معنايى مشخص از چند معنا است ، در جايى كه كلام چند معنا داشته باشد ، يا واژه‌اى در كلام حذف شده است ويا قرينه‌اى كه صدق وكذب ادعا با آن دانسته مىشود . از قرائن ومصاديق آن در أصول فقه ونيز أبواب مختلف فقهى سخن گفته‌اند . اقسام : براي قرينه به اعتبارات گوناگون اقسامى مختلف ، به شرح زير ذكر كرده‌اند . 1 ) . قرينه به اعتبار منشأ آن به قرينه شرعي ، عقلي ، عرفى ، ارتكازي ومقامي تقسيم شده است . قرينه شرعي عبارت است از آنچه كه شارع آن را نشانه ودليل بر چيزى قرار داده است . 3 به گفتهء برخى ، اگر نمازگزار هنگام تشهد يا پس از خواندن تشهد شك كند كه در ركعت أول بوده واز روى سهو تشهد را خوانده يا در ركعت دوم ، خواندن تشهد قرينه ونشانه شرعي بر ركعت دوم بودن خواهد بود ؛ 4 يا اينكه اولويت در ارث بردن از ميّت ، قرينه شرعي بر اولويت وى در تجهيز ميّت ونماز گزاردن بر أو است ويا سكوت دختر باكره در امر ازدواج نشانهء رضايت وى به اين امر است . 5 قرينه عقلي عبارت است از قرينه‌اى كه از راه عقل فهميده مىشود ، مانند « يَد » در آيهء شريفه « يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ » كه مقصود از آن به قرينه عقلي ، قدرت خدا است ، نه عضوى از اعضاى بدن ؛ زيرا عقل به جسم نبودن خدا حكم مىكند واين حكم عقل ( عدم تجسم خداى تعالى ) قرينه ونشانه بر مراد از « يَد » است 6 ( - - ) قرينهء عقلي ) .