قرينه عرفى ، قرينه‌اى است كه از عرف مردم به دست مىآيد ، مانند خاص يا مقيّد كه قرينه عرفى بر مقصود متكلم از عام ومطلق است واينكه متكلم از عام ومطلق ، خاص ومقيّد را اراده كرده است ( - - ) عام وخاص ) ( - - ) مطلق ومقيّد ) . قرينه ارتكازي به مفاهيمى اطلاق مىشود كه در ذهن انسانها رسوخ كرده وبه حدى از وضوح رسيده كه براي فهماندن آنها به مخاطب نيازى به بازگو كردن نيست ؛ بدين جهت ، اين مفاهيم قرينه‌اى براي فهم مقصود متكلم مىشود ، 7 مانند همسان بودن عوض ومعوّض در ماليت يا تسليم وتسلّم عوضين در همان شهري كه معامله صورت گرفته ويا وجه رايج بودن پولى كه در ازاى مبيع داده مىشود . همهء اينها از ارتكازات عقلايى است كه در عقد ( معامله ) معتبر است ، حتى اگر هنگام معامله دو طرف از آن غافل باشند ؛ زيرا ارتكاز عقلايى قرينه قطعي بر مشروط بودن عقد به آن شرايط است . بنابر اين ، در صورت تخلف ، حق فسخ براي طرف مقابل ثابت است . 8 قرينه حالي ، قرينه‌اى است كه منشأ آن أوضاع وأحوال حاكم بر گوينده يا شنونده است ( - - ) قرينه حالي ) . 2 . قرينه به اعتبار از جنس ألفاظ بودن ونبودن ، به لفظي وغير لفظي تقسيم مىشود . قرينه لفظي كه به آن قرينه مقالى نيز گفته مىشود ، قرينه‌اى است كه از جنس لفظ باشد ، مانند كلمهء « يَرمى » در جملهء « رأيتُ اسَداً يَرمى » كه دلالت مىكند « أسد » در « رجل شجاع » استعمال شده است ( - - ) قرينه لفظي ) . قرينه غير لفظي ، مانند قرينه‌هاى عقلي ، ارتكازي ، عرفى وحالي كه گذشت . 9 3 . قرينه به اعتبار صرف كلام از معناى حقيقي به معناى مجازى ويا تعيين يكى از چند معنا ، به قرينه صارفه ومعيّنه تقسيم شده است . اگر ذوالقرينه از الفاظى باشد كه علاوة بر معناى حقيقي ، معناى مجازى نيز داشته باشد وقرينه معناى آن را از معناى حقيقي به مجازى برگرداند ، به آن قرينهء صارفه گويند 10 واگر ذوالقرينه از ألفاظ مشترك ؛ يعنى كلمه‌اى باشد كه معاني مختلف دارد ، مانند عين كه به