السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

495

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

در صورت انتخاب شتر به عنوان دية ، بايد شترها داخل در سال ششم شده باشند . 26 برخى نرينه بودن شتران را نيز بدان افزوده‌اند . 27 ديهء قتل عمد در مدت يك سال از قاتل دريافت مىشود وتأخير از اين مدت بدون رضايت اولياى دم جايز نيست . 28 چنان كه گذشت ، قتل عمد تنها با شهادت دو مرد عادل ثابت مىشود ونيز كفاره آن كفاره جمع است . احكام قتل شبه عمد : قتل شبه عمد موجب قصاص نيست ؛ بلكه دية دارد ؛ مگر در مقام درمان ، كه چنانچه پزشك قبل از درمان ، ذمّهء خود را از ضمانت برى كند وبيمار يا ولىّ أو بپذيرد ، پزشك نيز در درمان بيمار كوتاهى نكند وبيمار بميرد ، بنابر قول مشهور ، پزشك ضامن نيست ( - - ) پزشكى ) . در صورت گزينش شتر به عنوان دية قتل شبه عمد ، در سن شتران سه ديدگاه وجود دارد : 1 ) . سى نفر حِقّه ( مادينهء سه سأله ) ، سى نفر بنت لبون ( مادينهء دو سأله ) وچهل نفر خَلِفَه ( شتر آبستن ) . 2 . 32 نفر بنت لبون ، 33 نفر حِقّه و 34 نفر خَلِفه . 3 . 33 نفر حِقّه ، 33 جَذَعَة ( مادينه چهار سأله ) و 34 نفر ثَنيّه ( مادينهء پنج سأله ) . 29 آيا ديهء قتل شبه عمد ، در مدت دو سال از قاتل دريافت مىشود 30 يا همچون ديهء قتل عمد ، در مدت يك سال 31 ويا در صورت تمكن مالي قاتل ، در مدت يك سال ودر غير اين صورت ، در مدت دو سال ؟ 32 مسئله محل اختلاف است . مشهور ، قول نخست است . 33 احكام قتل خطا : قتل خطا موجب قصاص نيست . دية نيز بر عهدهء عاقله ( - - ) عاقله ) است نه قاتل . قتل عمد از قاتل نابالغ وديوانه ، خطا به شمار رفته وديهء آن بر عهدهء عاقله است . 34 برخى ، قاتل نابينا را نيز به كودك وديوانه ملحق كرده‌اند 35 - - ) قاعده عمد الأعمى خطأ ) . در صورت انتخاب شتر به عنوان دية ، بنابر مشهور ، بايد بيست نفر آن ابن لبون ( نرينهء دوساله ) ، سى نفر بنت لبون ، بيست نفر بنت مَخاض ( مادينهء يك سأله ) وسى نفر حِقّه باشد . 36