السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

491

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

قتال ؛ سوره - - ) محمد ؛ سوره قَتر - - ) اقتار قتل قتل : كشتن . از احكام آن در بسيارى از أبواب همچون جهاد ، امر به معروف ونهى از منكر ، ارث ، قضا ، شهادات ، حدود ، قصاص وديات سخن گفته‌اند . اقسام : قتل يا نسبت به انسان رخ مىدهد ويا نسبت به حيوان . احكام مرتبط با قتل حيوان در عناوينى چون شكار ( - - ) صيد ) ، ذبح ( - - ) ذبح ) ، تذكيه ، نحر ( - - ) نحر ) ، حيوان ( - - ) حيوان ) وپرنده ( - - ) پرنده ) ذكر شده است ؛ از اين رو ، در اين نوشتار به احكام قتل انسان پرداخته مىشود كه يا از روى عمد صورت مىگيرد ، يا شبه عمد ويا از روى خطا . حكم تكليفي : از نظر شرع مقدس ، انسانها دو گونه‌اند : بعضي محترم‌اند وجان ومال وعِرض ايشان محفوظ ودر أمان است وبعضي ديگر غير محترم ( - - ) احترام ) . كشتن انسان غير محترم ، همچون كافر حربي ( - - ) أهل حرب ) وناصبي ( - - ) ناصبي ) ومسلمانى كه بر امام معصوم عليه السّلام خروج كرده ( - - ) باغي ) جايز است . كشتن انسان محترم از روى عمد ، مانند مسلمان وكافر غير حربي حرام است ؛ بلكه كشتن مؤمن از گناهان بزرگى است كه خداى تعالى كيفر آن را جهنم ابدى قرار داده است ، 1 مگر آنكه كشتن از نظر شرع اشكالى نداشته باشد ، مانند كشتن فرد مهاجم در مقام دفاع از خود ( - - ) دفاع ) يا كشتن قاتل توسط اولياى دم به عنوان قصاص ( - - ) قصاص ) ويا بزهكارى كه حدّ أو قتل است ( - - ) حدود ) ، از قبيل زناكار محصن ( - - ) زنا ) . ملاك عمد يا غير عمدى بودن قتل : ملاك در قتل عمد اين است كه قاتل بالغ وعاقل باشد وقصد فعلى را كه منجر به قتل شده ونيز قصد قتل را داشته باشد ويا قصد فعلى را كه غالبا موجب قتل مىشود ، داشته باشد ، هرچند قصد قتل را نداشته باشد ، مانند تيراندازى كردن با اسلحه گرم . 2