السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

492

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

ملاك در قتل شبه عمد اين است كه قاتل بالغ وعاقل باشد وقصد فعلى را كه منجر به قتل شده است ، داشته باشد ، اما قصد قتل را نداشته باشد ونيز آن فعل از افعالى كه غالبا منجر به قتل مىشود ، نباشد ، مانند آنكه معلم به قصد أدب كردن ، در حدّ متعارف شاگرد را بزند وبر حسب اتفاق ، شاگرد بر اثر آن بميرد . 3 ملاك در قتل خطا اين است كه مرتكب شونده نه قصد فعل منجر به قتل را داشته باشد ونه قصد خود قتل را ، مانند آنكه كسى بي اختيار از بلندى روى ديگرى بيفتد وأو بر اثر آن بميرد . 4 قتل عمدى توسط كودك ونيز ديوانه از نظر شرع ، ملحق به قتل خطا است ، چنان كه كشتن ديگرى به گمان كافر يا مستحق قصاص بودن وى ، ملحق به قتل شبه عمد است . 5 اگر كسى بر ديگرى آسيبى وارد كند كه منجر به بيمارى ، سپس مرگ آسيب ديده شود ، آيا اقدام أو قتل عمد به شمار مىرود يا در صورتي كه قصد قتل داشته ، قتل عمد ودر غير اين صورت ، قتل شبه عمد به شمار مىرود ؟ مسئله محل اختلاف است . 6 چنانچه دايه در حال خواب ، بر روى كودك بغلتد ومنجر به قتل أو گردد ، آيا چنين قتلى در حكم قتل شبه عمد است تا دية بر عهدهء دايه باشد يا قتل خطا ، تا دية بر عهدهء عاقلهء وى باشد ؟ مسئله اختلافى است . برخى تفصيل داده وگفته‌اند : اگر پذيرش دايگى كودك از روى فقر ونياز باشد ، حكم قتل خطا را دارد ودية بر عهدهء عاقله است ؛ اما اگر با هدف فخرفروشى باشد ، حكم قتل شبه عمد را دارد ودية بر عهدهء دايه است . 7 اگر فردى با تحريك سگ درنده به سوى كسى ، موجب قتل أو گردد ، در صورتي كه قصد كشتن أو را داشته يا سگ غالبا كشنده باشد ، قتل عمد به شمار مىرود . 8 همچنين ساحرى كه با سحر كردن ديگرى موجب مرگ أو شود ، در صورتي كه قصد قتل داشته باشد يا سحر به گونه‌اى باشد كه غالبا منجر به كشته شدن سحر شده مىشود ، قتل عمد محسوب مىگردد ( - - ) سحر ) .