راههاى تحصيل علم به قبله : فقها براي دستيابى به قبله راههايى تعيين كرده‌اند . برخى از آنها موجب علم ويقين به قبله مىشود كه عبارت‌اند از : 1 ) . مشاهده كعبه . 2 . اخبار معصوم عليه السّلام . 3 . نصب محراب از سوى معصوم عليه السّلام يا نماز گزاردنِ وى در آن ، در صورت علم به عدم تيامن وتياسر از قبله وتقيّهء معصوم عليه السّلام هنگام اقامهء نماز . البتة تحصيل علم به وجود چنين محرابى در عصر كنونى مشكل است . 18 4 . قبر معصوم عليه السّلام ؛ در صورتي كه عدم تغيير قبر ومطابقت ظاهر آن با وضع جسد مبارك معلوم باشد وگرنه مفيد ظن خواهد بود . 19 5 ) . خورشيد ؛ كه در دو روز از سال ؛ هفتم خرداد وبيست وپنجم تير ، هنگام ظهر به وقت مكّه بر سر ساكنان مكّه قرار مىگيرد ؛ به گونه‌اى كه در اين دو روز در مكّه شاخص هيچ سايه‌اى ندارد . در وقت ياد شده ، كسى كه رو به سمت خورشيد دارد ، رو به قبله خواهد بود . براي دقت بيشتر در اين هنگام مىتوان شاخصى روى زمين نصب كرد ، خلاف سايهء شاخص جهت دقيق قبله را نشان مىدهد . اين راه ، راهى علمي ودقيق مىباشد . 20 6 ) . دايرهء هندى ؛ از راههاى تحصيل علم به قبله رجوع به قواعد رياضى است كه در علم هيئت بيان شده است . اين راه ، دقيق‌ترين روش تعيين قبله به شمار مىرود . 21 دايرهء هندى از اين جمله است . اين دايره در زمينى هموار وصاف ترسيم مىشود ؛ بدين گونه كه ابتدأ خط نصف النهار وخط اعتدال ( خط مشرق ومغرب ) آن به دست مىآيد ودايره با اين دو خط به چهار بخش برابر تقسيم مىگردد . سپس هر يك از چهار بخش به نود جزء تقسيم مىشود . چنانچه طول جغرافيايى بلد از طول جغرافيايى مكّه بيشتر باشد ، به اندازهء تفاوت بين دو طول از نقطهء جنوب يا شمال به سمت مغرب شمرده مىشود واگر طول بلد از طول مكّه كمتر باشد ، به سمت مشرق شمرده مىشود واگر عرض جغرافيايى شهر از عرض مكة كمتر باشد ،