السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
396
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
مستند قاعده : مستند اين قاعده رواياتى متعدد با مضمون قاعده است . 3 علاوة بر آن ، مفاد قاعده اجماعى مىباشد . 4 - - ) مسكر ) قاعدهء ما أعاد الصلاة فقيه قاعدهء ما أعادَ الصلاةَ فقيهٌ : از قواعد فقهى . قاعدهء ياد شده فرازى از روايت نقل شده از امام صادق عليه السلام است كه فرمود : « ما أعادَ الصلاةَ فَقيهٌ ، يَحتالُ لَها ويُدَبّرُها حتى لايُعيدَها ؛ 1 هيچ فقيهى ( عالم به احكام شرعي ) نماز را دوباره نمىخواند ؛ زيرا چاره انديشى وتدبير مىكند تا آن را اعاده نكند » . از آن در باب صلات سخن گفتهاند . 2 مفاد قاعده : كسى كه دانا به احكام شرعي است وخصوصيات وويژگيها وساير مسائل نماز را به خوبى مىداند ، به صرف شك واحتمال بطلان ، نماز خود را باطل نمىكند تا دوباره آن را به جا آورد ؛ بلكه با تدبير وچاره جويى نماز را به اتمام مىرساند ، بدون آنكه نيازى به اعاده باشد ، مانند كسى كه بين ركعت سوم وچهارم شك مىكند ، در پرتو آگاهى از مسئله ، بنا را بر چهار مىگذارد ونماز را تمام مىكند وپس از سلام يك ركعت نماز احتياط ايستاده يا دو ركعت نشسته به جا مىآورد ونيازى به اعاده نماز نيست . بنابر اين ، در همهء موارد شك ، قاعدهء ياد شده جارى است ، جز مواردى كه به دليلي خاص استثنا شده است ، مانند شك در نمازهاى دو ركعتي وسه ركعتي ودو ركعت نخست نمازهاى چهار ركعتي بنابر قول مشهور 3 - - ) شكيات ) . برخى ، كلّيت قاعده را نپذيرفته وآن را به خصوص شك بين ركعت سوم وچهارم اختصاص دادهاند ودر ديگر شكها قاعده را جارى ندانستهاند . 4 موارد تطبيق : 1 ) . چنانچه در شك بين ركعت چهارم وپنجم ، شك بعد از ركوع وقبل از اكمال سجده باشد ، برخى آن را موجب بطلان
--> ( 1 ) . تسهيل المسالك / 3 ؛ الفقه ، القواعد الفقهية / 226 ( 2 ) . مستند الشيعة 15 / 172 ؛ جواهرالكلام 41 / 449 ( 3 ) . وسائل الشيعة 25 / 336 - 341 ( 4 ) . جواهر الكلام 36 / 374 .