السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

364

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

آثار شك در ركعات را بر مىدارد ؟ مسئله محل اختلاف است . بنابر هر دو قول ، در صورت شك در ركعات ، نمازگزار مخيّر است در نماز مستحب ؛ أعم از دو ركعتي ، سه ركعتي وچهار ركعتي ، بنا را بر أكثر يا أقل بگذارد ؛ هرچند أفضل بنا گذاشتن بر أقل است . بنابر اين ، شك در عدد ركعات نمازهاى مستحب مطلقا موجب بطلان نخواهد شد ؛ چنان كه نماز احتياط نيز در آن لازم نيست . 2 بنابر قول نخست ، بر شك در افعال واجزاى نماز مستحب ، مانند شك در ركوع ، سجود ويا تكبيرة الاحرام ، نيز اثرى مترتب نمىشود ؛ بدين معنا كه تدارك آن حتى در محل لازم نيست . 3 آيا آثار سهو به معناى فراموشى وغفلت كه در نماز واجب جريان دارد ، مانند سجده سهو به سبب ترك بعضي اجزا وغير آن ( - - ) سجده سهو ) ، يا قضاى جزء فراموش شده پس از اتمام نماز ويا بطلان نماز بر اثر زيادتى ركن ، حتى از روى سهو ، در نماز مستحب نيز جريان مىيابد يا نه ؟ سجده سهو در نماز نافله نيست ؛ 4 ليكن نسبت به ديگر آثار سهو ، ديدگاهها مختلف است . 5 گستره قاعده : نافله سه گونه است : 1 ) . نافله بالذات وبالفعل ؛ يعنى هم بر حسب ذات مستحب است وهم هنگام به جا آوردن آن . 2 . نافله بالعرض ، مانند نماز عيد كه با حضور امام عليه السلام وبسط يد أو واجب ودر دوران غيبت ، مستحب است ( - - ) نماز عيد ) . 3 . نافله بالذات كه به سببي از أسباب ، همچون نذر ، عهد يا قسم واجب شده است . آيا مقصود از نافله در قاعده همهء اقسام آن است ؟ قدر متيقن از نافله در قاعده ، قسم نخست است ؛ اما نسبت به دو قسم ديگر ، برخى ملاك در جريان قاعده را نافله بالذات بودن دانسته‌اند ؛ هرچند به سببي از أسباب به جا آوردن آن واجب شده باشد . برخى نيز ملاك را نافله بالفعل دانسته‌اند ؛ هرچند در أصل واجب بوده است . 6