نسبت قاعده با ادلهء أولية : دليل قاعده بر ادلهء اوليهء دلالت كننده بر ثبوت احكام شك ، حاكم است ؛ بدين معنا كه موضوع احكام در آن أدله ، شك است ودليل قاعده ، شك در نافله را تعبداً بر مىدارد ومىگويد در نافله شك منتفى است . بنابر اين ، دليل قاعده ، موضوع احكام شك در ادلهء أولية را منتفى مىسازد وبا انتفاى موضوع ، حكم آن نيز منتفى مىگردد . 7 مستند قاعده : بر اعتبار وحجيت قاعدهء ياد شده به روايات واجماع استناد شده است . 8 قاعدهء لاشكَ للإمام والمأموم مَع حِفظ الآخر - - ) نماز جماعت قاعدهء لاشكَ لِكَثير الشك - - ) كثير الشك قاعدهء لا ضرر ولاضرار قاعدهء لاضَررَ ولاضِرار : از قواعد فقهى . قاعده ياد شده يكى از مشهورترين قواعد فقهى وبه اجمال عبارت است از نفى حكم ضررى در اسلام . فقها در بيشتر أبواب فقه ؛ أعم از عبادات ومعاملات به آن استناد كرده‌اند وجمعى از آنان رسالهء مستقلى در خصوص اين موضوع نگاشته‌اند . مفاد قاعده : قاعده لا ضرر بر گرفته از حديث مشهور نبوي است كه فرمود : « لا ضرر ولاضرار » . 1 ضرر ، مقابل نفع به معناى زيان است . برخى آن را به هر نقصان در مال يا آبرو ويا جان تعريف كرده وگفته‌اند : ضرر بيشتر در خصوص نفس ومال به كار مىرود ودربارهء آبرو واحترام كمتر استعمال مىشود . 2 ضرار - به گفتهء برخى - مصدر باب مفاعله است كه

--> ( 1 ) . القواعد الفقهية ( بجنوردى ) 2 / 317 - 318 ( 2 ) . منتهى المطلب 7 / 34 ؛ مدارك الأحكام 4 / 274 ؛ مفاتيح الشرائع 1 / 181 ؛ الحدائق الناضرة 9 / 345 ؛ مستند الشيعة 7 / 226 - 229 ؛ جواهرالكلام 12 / 423 - 428 ( 3 ) . مجمع الفائدة 3 / 195 ؛ رياض المسائل 4 / 259 ؛ غنائم الأيام 3 / 325 ( 4 ) . منتهى المطلب 7 / 72 - 73 ؛ مدارك الأحكام 4 / 274 ؛ مستند الشيعة 7 / 227 ؛ جواهر الكلام 12 / 430 ؛ القواعد الفقهية ( بجنوردى ) 2 / 341 ( 5 ) . الدروس الشرعية 1 / 179 ؛ روض الجنان 2 / 941 ؛ مدارك الأحكام 4 / 274 ؛ مجمع الفائدة 3 / 195 ؛ مفتاح الكرامة 6 / 1517 ؛ جواهر الكلام 12 / 429 - 430 ( 6 ) . جواهر الكلام 12 / 427 ؛ القواعد الفقهية ( بجنوردى ) 2 / 324 - 325 ( 7 ) . القواعد الفقهية ( بجنوردى ) 2 / 340 - 341 ( 8 ) . 318 - 321 ؛ الأنوار البهية / 178 - 180 .