السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
361
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
قاعده تعبير نشده است ؛ ليكن شمار اندكى در مقام شمارش قواعد فقهى ، آن را نيز تحت اين عنوان بر شمردهاند . 1 از آن در باب نكاح سخن رفته است . مفاد قاعده : رضاع به معناى شير خوردن كودك از پستان وفطام به معناى بازگرفتن أو از شير است كه پس از سپرى شدن دوران شيرخوارگى ؛ يعنى دو سال قمري پس از تولد ، انجام مىگيرد . مقصود از نفى رضاع ، نفى آثار واحكام مترتب بر رضاع است . بنابر اين ، مفاد قاعده ، به پايان رسيدن زمان ترتّب احكام رضاع پس از دو سالگى است . در نتيجة اگر زنى پس از دو سالگى كودك ، أو را شير دهد ، كودك فرزند رضاعى أو محسوب نمىشود وازدواج أو با فرزندان زن جايز خواهد بود 2 - - ) رضاع ) . مستند قاعده : مدرك قاعدهء ياد شده روايات متعدد ، از جمله روايت نبوي ياد شده است . 3 قاعدهء لارهن الّا في ملك قاعدهء لارَهنَ الّا في مِلكٍ : از قواعد فقهى . قاعدهء فوق عبارت است از اينكه مالي كه در عقد رهن گرو گذاشته مىشود بايد ملك گروگذار ( راهن ) باشد . از آن در باب رهن سخن گفتهاند . مفاد قاعده : رهن عبارت است از گرو گذاشتن مال نزد طلبكار ( مرتهن ) ، براي استيفاى حق خود از آن ، در صورت عدم پرداخت بدهى از سوى بدهكار ( - - ) رهن ) . مالي كه بدين منظور گرو گذاشته مىشود ، بايد ملك گروگذار باشد وگرو گذاشتن مال ديگرى صحيح نيست ؛ ليكن اشكالى كه وجود دارد اين است كه عارية گرفتن مالي از ديگرى براي رهن قرار دادن آن ، از ديدگاه همهء فقها صحيح است واين بر حسب ظاهر منافاة با كلّيت اين قاعده دارد ؛ از اين رو برخى در رفع اشكال وتطبيق مسئله بر قاعده ، گفتهاند : گروگذار در اين صورت ، مالك عين ( عارية دهنده ) است نه شخص بدهكار كه مال را عارية گرفته است واينكه كسى مال خود را بر دين ديگرى به گونهء تبرعى
--> ( 1 ) . تسهيل المسالك / 13 ؛ الفقه ، القواعد الفقهية / 211 ( 2 ) . جواهر الكلام 29 / 296 ( 3 ) . وسائل الشيعة 20 / 384 .