السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
360
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
قاعده در فرض خطا در اجراى حدّ جارى نمىشود ودر صورت خطاى حاكم در حكم ، ديهء مقتول از بيت المال پرداخت مىگردد . 5 مستند قاعده : بر حجّيت واعتبار قاعدهء ياد شده به روايات ، از جمله روايت اشاره شده ونيز أصل برائت وقاعدهء احسان ( - - ) قاعدهء احسان ) استناد كردهاند . 6 قاعدهء لاربا الّا فيما يكالُ أو يوزن قاعدهء لارِبا الّا فيما يُكالُ أو يُوزَن : از قواعد فقهى . اين قاعده عبارت است از عدم جريان ربا در معاملات ، جز آنچه پيمانهاى يا وزنى است . اين عنوان بر گرفته از رواياتى با همين مضمون است . 1 مفاد قاعده در باب تجارت مطرح است ؛ ليكن تحت عنوان قاعده تنها در برخى كتابهاى در بردارندهء قواعد فقهى آمده است . 2 مفاد قاعده : ربا ( - - ) ربا ) تنها در معاملاتى جريان دارد كه كالاى مورد معامله پيمانهاى يا وزنى باشد . در اين نوع معاملات ، چنانچه كالا وبهاى آن ؛ هر دو از يك جنس باشند ، فزونى يكى بر ديگرى ، ربا وحرام است ؛ اما اگر كالا پيمانهاى يا وزنى نباشد ، مانند كالاهايى كه با شمارش يا متر ويا مشاهده دادوستد مىشوند ، ربا در آنها جريان ندارد . 3 مستند قاعده : بر اعتبار قاعده به روايات وارد شده در اين باره ونيز اجماع استناد كردهاند . 4 قاعدهء لارضاع بعد فطام قاعدهء لارضاعَ بعدَ فِطام : از قواعد فقهى . عنوان قاعده برگرفته از روايتي نبوي ومقصود از آن به اجمال ، نفى رضاع ( شير خوردن ) بعد از بازگرفتن كودك از شير است . از اين عنوان در كلمات فقها به
--> ( 1 ) . وسائل الشيعة 29 / 63 ( 2 ) . مسالك الأفهام 14 / 472 ؛ جواهرالكلام 41 / 470 - 471 ( 3 ) . الاستبصار 4 / 279 ؛ المقنعة / 743 ؛ وسائل الشيعة 29 / 63 ( 4 ) . جواهر الكلام 41 / 471 ( 5 ) . 470 - 471 ( 6 ) . 470 ؛ مهذب الاحكام 27 / 291 ) . ( 1 ) . وسائل الشيعة 18 / 133 ( 2 ) . القواعد الفقهية ( بجنوردى ) 5 / 85 ؛ مائة قاعدة فقهية / 237 ( 3 ) . جواهر الكلام 23 / 358 - 360 ( 4 ) . وسائل الشيعة 18 / 132 - 134 ؛ القواعد الفقهية ( بجنوردى ) 5 / 85 - 86 ) .