قاعدهء لاتَسقط الصلاةُ بحال قاعدهء لاتَسقُطُ الصلاةُ بحالٍ : از قواعد فقهى . قاعدهء ياد شده كه از آن به قاعدهء « الصلاة لاتُترَكُ بحالٍ » نيز ياد كرده‌اند ، 1 عبارت است از عدم سقوط تكليف نماز در هيچ حالي . از آن در باب صلات سخن گفته‌اند . مفاد قاعده : در شرع مقدس به نماز اهميت ويژه‌اى داده شده است ؛ از اين رو ، بسيارى از تكاليف در بعضي حالات وشرايط ساقط مىشوند ؛ بر خلاف نماز كه در هيچ حال وموقعيتى ، حتى حالات اضطرار ، همچون جنگ ، تقيّه ، بيمارى ومانند آن ساقط نمىشود ومكلّف بايد به هر نحو ممكن آن را به جا آورد ، مانند آنكه كسى كه نمىتواند ايستاده نماز بخواند ، نشسته مىخواند وكسى كه نمىتواند نشسته بخواند ، خوابيده مىخواند ، يا اگر كسى بر اثر بيمارى يا غير آن ، نتواند ركوع وسجود را به جا آورد ، با اشارهء سر يا چشم به جا مىآورد ، يا كسى كه در حال جنگ ومانند آن ، فرصت خواندن حمد وسوره را ندارد ، به تسبيحات اكتفا مىكند 2 - - ) نماز خوف ) ( - - ) نماز مضطر ) . استثنا : از قاعدهء ياد شده يك مورد استثنا شده است وآن كسى است كه نه آب براي وضو يا غسل دارد ونه خاك ومانند آن براي تيمم ، كه از آن به فاقد الطهورين تعبير مىشود . مشهور فقها بر چنين شخصي نماز را در وقت واجب نمىدانند ودر وجوب قضا اختلاف است . قول به وجوب به مشهور نسبت داده شده است 3 - - ) فاقد طهورين ) . مستند قاعده : عنوان قاعده در كلمات قدما ومتأخران ديده نشده ، وتنها در كلمات معاصران ونزديك به آنان به كار رفته است . برخى از آن به حديث تعبير كرده‌اند ؛ 4 ليكن سندى براي آن يافت نشده است ؛ بلكه در كتابهاى روايى ذكرى از حديثي با اين مضمون نيست ؛ از اين رو ؛ برخى گفته‌اند : عنوان قاعده اصطياد از رواياتى همچون « لاتدعِ الصلاةَ على حالٍ » در باره مستحاضة است . 5 بر اعتبار قاعده به روايت ياد شده ونيز اجماع وضرورت فقه استناد شده است . 6