السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
350
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
مفاد قاعده : نجس ؛ أعم از عين نجس يا متنجس ، در صورت خشك بودن ، نجاست از آن به چيزى ديگر كه خشك وپاك است ، سرايت نمىكند . بنابر اين ، در نجس شدن شئ پاك ، وجود رطوبتى كه موجب سرايت نجاست از شئ نجس به شئ پاك شود ، شرط است . 4 بنابر اين ، مراد از قاعده اين نيست كه هر چيز خشك پاك است ؛ بلكه مقصود اين است كه شئ نجس خشك از جهت نجس نكردن شئ پاكى كه با آن ملاقاة كرده به منزلهء شئ پاك است . 5 استثنا از قاعدهء : قاعدهء فوق در همه موارد جارى مىشود ، جز مردار كه محل اختلاف است . برخى هر مردارى ؛ أعم از انسان وحيوان وبرخى ديگر ، تنها ميّت آدمي را از شمول قاعده استثنا كرده وملاقاة آن ، حتى در صورت خشك بودن ميّت با شئ پاكى ديگر را موجب نجس شدن شئ پاك دانستهاند ؛ هرچند مشهور اين استثنا را نپذيرفته ومردار را همچون ساير نجاسات دانستهاند . 6 مستند قاعده : بر اعتبار قاعده به روايتي كه در آغاز بدان اشاره شد ، استدلال كردهاند . قاعدهء كلُّ يمين خولف . . . قاعدهء كلُّ يَمينٍ خُولِفَ مُقتَضاها بلاعَمدئفلاحَنثَ فيها : از قواعد فقهى . قاعدهء ياد شده بدين معنا است كه مخالفت غير عمدى با قسم موجب حنث آن وثبوت كفاره نيست . از آن در باب يمين سخن گفتهاند . مفاد قاعده : شكستن قسمِ موجب كفاره تنها با مخالفت عمدى واختياري با قسمي كه خورده تحقق مىيابد ، مانند آنكه قسم خورده باشد كه داخل فلان شهر نشود ، سپس از روى عمد واختيار وارد آن شهر شود . در اين صورت ، قسم شكسته شده وبر قسم خورنده كفاره واجب مىشود ؛ بر خلاف مخالفت غير
--> ( 1 ) . وسائل الشيعة 1 / 351 ( 2 ) . الاستبصار 1 / 57 ( 3 ) . استقصاء الاعتبار 6 / 258 ( 4 ) . العروة الوثقى 1 / 161 - 162 ؛ مستقصى مدارك القواعد / 118 ( 5 ) . ملاذ الأخيار 1 / 214 ؛ كشف الاسرار 2 / 380 ؛ كتاب الطهارة ( شيخ انصارى ) 1 / 436 ؛ المعالم المأثورة 4 / 88 ( 6 ) . رسائل الشهيد الثاني 1 / 649 - 650 ؛ موسوعة الخوئي 2 / 461 - 463 .