السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
341
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
كه مست كننده در أصل ، مايع باشد ، مانند مشروبات الكلى ، نه جامد كه بر اثر مخلوط شدن با آب ، مايع شده باشد ، همچون حشيش . چنين مست كنندههايى خارج از شمول قاعدهاند ؛ هرچند با ممزوج شدن با آب ، مايع شوند ؛ چنان كه مست كنندههاى نوع أول ، هرچند بر اثر اختلاط با چيزى به صورت جامد - همچون قرص - درآيند ، مشمول قاعده خواهند بود . 1 ديدگاهها : بنابر قول مشهور ، هر مست كنندهاى كه در أصل ، مايع باشد ، نجس مىباشد ؛ بلكه بر آن ادعاى اجماع شده است . 2 جمعى از قدما ومتأخران ، آن را پاك ، ليكن حرام دانستهاند . 3 مستند قاعده : بر اعتبار وحجّيت قاعده به بعضي آيات وروايات ونيز اجماع استناد واستدلال شده است . 4 قاعدهء كُلُّ من مر بميقات . . . قاعدهء كُلُّ مَن مَر بميقاتٍ وَجَبَ عَلَيه الإحرام : از قواعد فقهى . قاعدهء ياد شده از قواعد كاربردى در حج وعبارت است از وجوب احرام بر عبور كننده از ميقات ( - - ) احرام ) . برخى از اين عنوان ( من مرَّ بميقاتٍ ) به قاعده تعبير كردهاند . 1 از آن در باب حج سخن رفته است . مفاد قاعده : كسى كه از بيرون حرم ( - - ) حرم ) قصد دخول در مكة را دارد ، با رسيدن به يكى از ميقاتهاى پنج گانه ( - - ) ميقات ) واجب است مُحرم شود وعبور از ميقات بدون احرام جايز نيست ؛ مگر كساني كه به دليلي خاص استثنا شدهاند ؛ 2 بلكه بنابر قول برخى ، بر كسى كه قصد دخول حرم را دارد ، بدون آنكه قصد دخول مكة را داشته باشد ، در صورت عبور از ميقات ، محرم شدن واجب است . 3 موارد استثنا : موارد زير از شمول قاعده استثنا شدهاند : 1 ) . كسى كه از احرام پيشين أو يك ماه نگذشته باشد . 4
--> ( 1 ) . القواعد الفقهية ( بجنوردى ) 5 / 307 - 309 ( 2 ) . مسائل الناصريات / 95 - 96 ؛ المبسوط 1 / 36 ؛ مفاتيح الشرائع 1 / 72 ( 3 ) . مختلف الشيعة 1 / 469 ؛ المقنع / 453 ؛ مجمع الفائدة 1 / 309 ؛ مدارك الأحكام 2 / 292 ؛ الحدائق الناضرة 5 / 105 ( 4 ) . القواعد الفقهية ( بجنوردى ) 5 / 310 - 315 .