عمل اختصاص دارد ؛ اما أصل صحت هنگام شك در صحّت عمل در اثناى عمل نيز جارى مىشود . البتة اين تفاوت بنابر قول به عدم جريان قاعدهء فراغ در اثناى عمل است . 3 كاربرد قاعده : قاعدهء فراغ در تمامى عبادات ومعاملات كاربرد دارد . 4 بنابر اين ، چنانچه بعد از فراغ از عمل مركب داراى اجزا ، شك كند كه آن را درست انجام داده است يا نه ، بنا را بر صحّت آن مىگذارد ؛ خواه منشأ شك ، صحيح به جا آوردن جزئي از اجزاى عمل باشد يا شرطي از شرايط آن . 5 از برخى نقل شده كه قاعدهء فراغ در شرايط جارى نمىشود . 6 چنانچه پيدايى شك در اثناى عمل وشك در جزئي از اجزا باشد ، در صورتي كه پيدايى شك بعد از دخول در جزء بعدى باشد ، قاعدهء تجاوز جارى مىشود ؛ اما اگر قبل از دخول در جزء بعدى باشد ، در جريان قاعده فراغ اختلاف است . 7 اگر شك در اثناى عمل ومشكوك شرطي از شرايط باشد ، مانند آنكه شك كند هنگام خواندن اجزاى پيشين نماز ، رو به قبله بوده است يا نه ، جريان قاعدهء فراغ اختلافى است . برخى تفصيل داده وگفته‌اند : چنانچه شرط از شرايطى باشد كه محلّ آن قبل از عمل است ، قاعدهء تجاوز جارى مىشود ؛ اما اگر از شرايطى باشد كه مقارن وهمراه عمل است ، دو فرض متصور است : نخست اينكه وجود شرط نسبت به اجزاى پيشين مشكوك ونسبت به زمان حال معلوم ومحرز باشد ، مانند اينكه هم اكنون رو به قبله است ، اما نسبت به اجزاى قبلي رو به قبله بودنش مشكوك مىباشد . در اين فرض قاعدهء فراغ جارى مىشود . فرض دوم اينكه وجود شرط نسبت به زمان حال نيز مشكوك باشد . در اين صورت ، قاعدهء فراغ جارى نمىشود ، مگر آنكه شرط از شرايطى باشد كه تنها در صحّت اجزا معتبر است ، نه زمانهايى كه ميان اجزا فاصله مىافتد ، مانند استقرار وطمأنينه در حال نماز . چه اينكه در اين صورت ، چنانچه شك قبل از داخل شدن در جزء بعدى عارض شود ، قاعدهء فراغ جارى مىشود . 8