السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

255

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

مفاد قاعده : مقصود از اين قاعده آن است كه تشخّصات نماز از صبح ، ظهر وعصر بودن ، واجب يا مستحب بودن و . . . بر پايهء آن خصوصياتى است كه نماز در آغاز ، متشخّص به آنها بوده است . بنابر اين ، نماز با هر نيّتى آغاز شده ، بايد با همان نيّت به پايان رسد وعدول از نيّت در اثناى نماز به نيّت نمازى ديگر صحيح نيست ؛ بدين معنا كه نمازى كه با نيّت قبلي شروع شده از نمازى كه در اثنا ، نيّت خود را به آن برگردانده ، كفايت نمىكند . موارد تطبيق : نمونه‌هايى از مسائلي كه به قاعدهء ياد شده استناد كرده‌اند ، عبارت‌اند از : 1 ) . چنانچه يكى از عذرهاى مانع تكليف ، مانند جنون وحيض براي مكلّف پديد آيد وپيش از پايان وقت نماز برطرف گردد ، در صورت بقاى وقت به مقدارى كه مكلّف بتواند طهارت ( وضو يا غسل ) تحصيل كند ويك ركعت نماز را در وقت بخواند ، به قول مشهور ، نماز را ادا به جا مىآورد ، نه قضا . بر اين حكم به قاعدهء فوق استناد كرده‌اند ؛ زيرا نماز هنگام آغاز ، ادا بوده است ، ساير اجزا وركعات آن نيز ادا خواهد بود . 1 2 . بنابر اين قول كه وقت نافلهء مغرب ، با زوال سرخى در جانب مغرب پايان مىيابد ، چنانچه قبل از زوال سرخى ، نافله آغاز شود ودر اثناى آن ، سرخى زايل گردد ، نافله را به اتمام مىرساند وصحيح مىباشد . بر صحّت نافله به قاعدهء فوق استناد كرده‌اند ؛ زيرا آغاز نماز در وقت بوده است . 2 3 . اگر در اثناى نماز مستحب متذكر شود نماز واجب بر عهده دارد ، نمىتواند نيّت خود را تغيير دهد ؛ بلكه بايد آن را باطل كند ونماز واجبش را با نيّت جديد بخواند . بر اين مسئله به قاعدهء ياد شده استناد شده است ؛ زيرا آغاز نماز به نيّت نماز مستحب بوده است . 3 4 . بنابر قول برخى ، نماز گزارنده به جماعت نمىتواند نيّت خود را به فرادا برگرداند وآن نماز را با نيّت فرادا ادامه دهد . بر اين قول ، به ادله‌اى از جمله قاعدهء فوق استناد كرده‌اند ؛ زيرا نماز را با نيّت جماعت آغاز كرده است وبايد با همان نيّت به پايان رساند . 4 همچنين بنابر قولي ،