كسى كه فرادا نماز مىخواند ، نمىتواند نيّت خود را به جماعت تغيير دهد . 5 5 ) . مسافري كه قصد كرده ده روز در مكاني بماند وبا اين قصد داخل در نماز شده ، چنانچه در اثناى نماز از قصدش برگردد ، بنابر قولي ، بايد نماز را تمام بخواند . بر اين قول ، به قاعدهء فوق استناد شده است ؛ زيرا نماز به نيّت تمام آغاز شده وبايد تمام خوانده شود . برخى گفته‌اند : در صورتي كه در ركوع ركعت سوم داخل شده باشد ، بايد نماز را تمام ودر غير اين صورت ، قصر بخواند . 6 6 ) . چنانچه كسى در ملك ديگرى با اذن مالكش داخل در نماز شود ودر اثناى نماز ، مالك از اذنش برگردد ، بنابر قولي ، نماز را تمام مىكند . بر اين قول به قاعدهء ياد شده استناد شده است ؛ زيرا نماز با اذن مالك آغاز شده وجايز بوده است . در نتيجة اتمام آن نيز جايز خواهد بود . 7 موارد استثنا : تغيير نيّت از عملي به عملي ديگر كه بر حسب صورت شبيه به آن است ، صحيح نيست . مواردى به دليل خاص از اين حكم استثنا شده است ، مانند عدول از نيّت فريضة فرادا به نماز مستحب براي درك جماعت ؛ 8 عدول از نيّت نماز ظهر روز جمعه به نماز مستحب براي كسى كه قرائت سوره جمعه را فراموش كرده است ، بنابر قول مشهور وعدول از نيّت نماز واجب حاضر - كه وقتش داخل شده - به نماز واجب ديگر كه بايد قبل از آن خوانده شود ، مانند عدول از نماز عصر به نماز ظهر براي نمازگزارى كه در اثناى نماز ملتفت شده نماز ظهر را نخوانده است يا عدول از نماز واجب حاضر به نماز واجب قضا ونيز از نماز قضايى به نماز قضايى ديگر كه قبل از آن فوت شده است 9 - - ) عدول ) . مستند قاعده : بر اعتبار وحجّيت قاعده به روايت وارد شده با مضمون قاعده ، از جمله روايت نبوي شريف « الصلاةُ عَلى ما افْتَتَحَتْ عَلَيه » استناد كرده‌اند . 10

--> ( 1 ) . جواهر الكلام 7 / 257 ( 2 ) . ذكرى الشيعة 2 / 367 ؛ جامع المقاصد 2 / 21 ( 3 ) . منتهى المطلب 7 / 111 ( 4 ) . مختلف الشيعة 3 / 74 - 75 ( 5 ) . كنز الفوائد 1 / 150 - 151 ( 6 ) . مسالك الأفهام 1 / 351 - 352 ( 7 ) . ذكرى الشيعة 3 / 79 ؛ مصابيح الظلام 6 / 14 ( 8 ) . جواهرالكلام 14 / 36 - 37 ( 9 ) . 9 / 195 - 197 ( 10 ) . كتاب الصلاة ( محقق داماد ) 2 / 475 ؛ وسائل الشيعة 6 / 6 ؛ عوالي اللئالي 1 / 205 .