السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

233

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

محرميت وحرمت ازدواج نسبت به آنان مىشود يا عناوينى كه در نسب ملازم با عناوين هفت گانه ومتحد با آنها است را نيز در بر مىگيرد ، مانند مادر نوهء انسان كه در نسب ، دختر يا عروس أو به شمار مىرود ؟ مسئله محل اختلاف است . قول نخست مشهور است ( - - ) قاعده تنزيل ) . قاعدهء رضاع تنها شامل احكام محرميت وحرمت ازدواج كه بر نسب مترتب است ، مىشود وشامل ساير احكامِ مترتّب بر نسب نمىشود ، مانند ارث بردن ، وجوب نفقه ، حق حضانت ، قصاص نشدن پدر در برابر فرزند وولايت پدر بر فرزند ، مگر در خصوص عدم تملّك فرد نسبت به پدر ، مادر وفرزند در صورت برده بودن آنان ، كه شامل پدر ، مادر وفرزند رضاعى نيز مىشود ، همچنين در ظهار كه بنابر قول جمعى ، تشبيه زوجه به مادر رضاعى نيز تحقق بخش ظهار خواهدبود 2 - - ) ظهار ) . مستند قاعده : بر حجيت واعتبار قاعده رضاع ، به بعضي آيات وروايات مستفيض وارد شده از رسول أعظم صلّى اللَّه عليه وآله با اين مضمون كه آنچه از راه نسب حرام مىشود ، از راه رضاع نيز حرام مىگردد ، ونيز اجماع ، بلكه ضروري دين ، استدلال واستناد كرده‌اند . 3 قاعدهء الرضاع لُحمَةٌ كَلُحمَةِ النَّسَب - - ) قاعده رضاع قاعدهء رَفع - - ) حديث رفع قاعدهء رفع حَرَج - - ) قاعده نفى عُسر وحرج قاعدهء رُكنيت قاعدهء رُكنيت [ أصل رُكنيت ] : از قواعد عقلي كاربردى در فقه . قاعدهء ركنيت بدين معنا است كه در صورت شك در ركن بودن جزئي ، أصل بر ركن بودن آن است . از آن در برخى كتب قواعد فقهى وأصول فقه با عنوان « اصالة الركنية » نيز تعبير كرده‌اند .

--> ( 1 ) . القواعد الفقهية ( بجنوردى ) 4 / 319 ؛ مائة قاعدة فقهية / 315 ( 2 ) . العناوين 2 / 755 - 756 ؛ جواهر الكلام 24 / 141 - 142 ؛ القواعد الفقهية ( بجنوردى ) 4 / 405 - 410 ( 3 ) . القواعد الفقهية ( بجنوردى ) 4 / 322 ؛ مائة قاعدة فقهية / 315 - 316 .