قاعدهء حرمت تغرير جاهل قاعدهء حرمت تغرير جاهل : از قواعد فقهى . قاعدهء ياد شده كه از آن به قاعدهء اغراء به جهل نيز تعبير كرده‌اند ، عبارت است از حرمت فريب دادن فرد جاهل . مفاد قاعده : تغرير از غرر به معناى خدعه ونيرنگ است . تغرير يعنى نيرنگ زدن . بنابر اين ، در معناى آن ، جهل نيرنگ خورده نسبت به واقع نهفته است ؛ چه اينكه با آگاهى وى از واقع ، نيرنگ وفريب صدق نخواهد كرد . 1 مقصود از جهل ، أعم از جهل به حكم وموضوع است . 2 جهل به حكم ، مانند فتوا دادن كسى كه اهليت آن را ندارد ومردم نيز نسبت به اهليت نداشتن أو جاهل‌اند . جهل به موضوع ، مانند آنكه ميزبان غذايى نجس را - بدون آگاهى ميهمان از نجاست آن - جلو ميهمان بگذارد وأو آن را بخورد يا فروشنده روغن نجس را به كسى كه از نجاست آن اطلاع ندارد ، بفروشد . بدون شك ، تغرير جاهل در احكام حرام است . 3 در موضوعات نيز بنابر ديدگاه بسيارى از فقها حرام مىباشد . برخى مناسب براي عنوان قاعده را خصوص جهل به موضوع دانسته‌اند ؛ زيرا در وجوب اعلام جاهل به حكم بحثي نيست . 4 تفاوت قاعدهء ياد شده با قاعدهء تسبيب به حرام ( - - ) قاعدهء تسبيب به حرام ) اين است كه قاعده تسبيب بنابر نظر كساني كه قاعده را شامل هم موارد جهل وهم موارد علم مرتكب شونده به حرمت عمل مىدانند ، أعم از قاعدهء تغرير خواهد بود ؛ چه اينكه اين قاعده به مواردى اختصاص دارد كه فاعل ، جاهل به حكم يا موضوع مىباشد . موارد تطبيق قاعده : به قاعده حرمت تغرير جاهل هم در أصول فقه استناد كرده‌اند وهم در فقه .

--> ( 1 ) . جواهر الكلام 26 / 266 ، 268 ؛ 27 / 353 و 34 / 301 ؛ النورالساطع 1 / 503 ؛ هدى الطالب 5 / 344 ( 2 ) . مصباح الفقاهة 4 / 167 ( 3 ) . نور / 61 ( 4 ) . العروة الوثقى 2 / 376 - 378 ( 5 ) . مستدرك الوسائل 17 / 88 ؛ دعائم الاسلام 2 / 59 ؛ عوالي اللئالي 3 / 473 ( 6 ) . الروضة البهية 1 / 379 ؛ عوائد الأيام / 559 ؛ كتاب القضاء ( آشتيانى ) / 282 .