در اينكه مقصود از حد - كه تعزير بايد از آن كمتر باشد - در قاعده چيست ، احتمالات وديدگاههاى مختلفي مطرح است : 1 ) . حد ، كمترين مجازات مقرر در شرع در جرايمى است كه كيفر آنها مشخص شده است ؛ كه در انسان آزاد 75 ودر برده چهل تازيانه مىباشد . بنابر اين ، تعزير بايد در انسان آزاد از 75 ودر برده از چهل تازيانه كمتر باشد . 2 2 . حد ، بيشترين مجازات مقرر در شرع به عنوان حد است كه عبارت است از صد تازيانه در انسان آزاد وپنجاه تازيانه در برده . بنابر اين ، مقدار تعزير بايد كمتر از اين باشد . 3 3 . حد ، كمترين مجازاتى است كه در شرع به عنوان حد تعيين شده عبارت است از چهل تازيانه در برده . در نتيجة ، تعزير بايد كمتر از اين مقدار باشد ؛ خواه بزهكار آزاد باشد يا برده . 4 4 . مقصود ، حدّ متناسب با بزه است . بزه‌هايى كه مناسب با زنا هستند ، مانند بوسيدن زن نامحرم ، يا با أو خوابيدن ولمس كردن ، تعزير در آنها بايد كمتر از حدّ زنا ( صد تازيانه ) باشد وبزه‌هايى كه مناسب با قذف يا شرب خمر هستند ، تعزير در آنها بايد كمتر از حد آن دو ( هشتاد تازيانه ) باشد ودر بزه‌هاى مرتبط با قوادى ، تعزير در آنها بايد كمتر از حدّ قوادى ( 75 تازيانه ) باشد . 5 مستند قاعده : بر اعتبار قاعده ياد شده ، به رواياتى متعدد كه با مضمون قاعده در جرايم مختلف وارد شده ، استناد كرده‌اند . 6 قاعدهء التَعزيرُ لكل محرم قاعدهء التَعزيرُ لِكُل مُحَرَّمٍ : از قواعد فقهى . مقصود از اين قاعده ثبوت كيفر براي هر نوع گناهى است كه در شرع مقدس حدّ كيفر آن مشخص نشده وتعيين آن به حاكم شرعِ واجد صلاحيت واگذار شده است .

--> ( 1 ) . قواعد فقه ( محقق داماد ) 4 / 195 - 197 و 203 ( 2 ) . الخلاف 5 / 497 ؛ جواهر الكلام 41 / 448 ( 3 ) . تحرير الأحكام 5 / 398 ( 4 ) . المبسوط 8 / 66 ؛ رياض المسائل 13 / 542 - 543 ( 5 ) . مسالك الأفهام 14 / 457 ؛ الدر المنضود ( گلپايگانى ) 2 / 297 - 298 ( 6 ) . وسائل الشيعة 13 / 89 ؛ 20 / 319 ؛ 28 / 82 ، 188 ، 299 و 375 .