صدقه صدقه : دادن مال ، رايگان به قصد قربت . صدقه در شرع داراى اطلاقات متعددى است . گاهى بر وقف اطلاق مىشود ؛ بلكه در روايات غالباً از وقف به صدقه تعبير شده و تعبير وقف كمتر به كار رفته است ( - - ) وقف ) ؛ گاه بر اعم از وقف و نظاير آن از حبس ( - - ) حبس ) ، سكنى ( - - ) سكنى ) ، عمرى ( - - ) عمرى ) و رقبى ( - - ) رقبى ) ؛ گاه بر زكات ؛ اعم از زكات مال و زكات فطره و گاه بر صدقهء اصطلاحى كه عبارت است از تمليك مال يا احسان به مال و يا بذل آن - با اختلاف تعبيرها - رايگان به قصد قربت . 1 از اين رو ، برخى گفته‌اند : صدقه به دو معناى عام و خاص آمده است . معناى عام آن عبارت است از دادن مالى رايگان براى خدا ، كه شامل زكات ( - - ) زكات ) ، وقف ، ابراء ( - - ) ابراء ) ، كفّارات ( - - ) كفّاره ) و غير آن مىشود . بنابر اين ، ابراء ، هبه ، هديه و مانند آن در صورتى كه به قصد قربت انجام گيرد ، علاوه بر مصداق ابراء ، هبه و هديه بودن ، مصداق صدقه به معناى عام نيز خواهد بود . معناى خاص آن همان صدقهء اصطلاحى است كه تعريف آن گذشت . 2 صدقه عام به دو قسم واجب و مستحب تقسيم شده است . صدقه واجب ، مانند زكات مال ، زكات فطره و كفّارات و صدقهء مستحب ، مانند زكات و كفّاراتِ مستحب . 3 در قرآن كريم ، صدقه بر زكات واجب 4 و نيز انفاق در راه خدا 5 و فديه 6 ( - - ) فديه ) اطلاق شده است . مقصود از صدقه در اين عنوان ، صدقه به معناى خاص است . صدقه به معناى عام در عناوين مناسب خواهد آمد . صدقات - جمع صدقه - عنوان بابى مستقل در فقه است كه از احكام آن در اين باب و نيز به مناسبت در بابهاى ديگر نظير حج ، حجر و نكاح سخن گفته‌اند . حكم و فضيلت : دادن صدقه در هر زمان مستحب و در آيات متعدد 7 و نيز روايات فراوان به آن ترغيب و تشويق شده است . رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله فرمود : « زمين قيامت آتش ( و سوزنده ) است ، جز سايهء مؤمن .