السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
599
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
غضب حالتى نفسانى است كه نفس آدمى از آن متأثر و بر انتقام تحريك مىشود . 1 از نشانههاى آن ، به هيجان در آمدن خون و سرخ شدن چشمها و متورم شدن رگهاى گردن است . غضب آنگاه كه به خدا نسبت داده مىشود ، مقصود عقاب و انتقام او از سركشان و متجاوزان و كافران است . از آن در بابهايى نظير طهارت ، صلات ، لعان ، نذر و قضاء سخن گفتهاند . حكم : غضب در آدميان دو قسم است : غضب ممدوح و پسنديده و غضب مذموم و ناپسند . غضب پسنديده عبارت است از غضب كردن براى خداوند در اجراى امر به معروف و نهى از منكر و دفع دشمنان دين و مانند آن . غضب ناپسند عبارت است از غضب كردن براى دنيا و امور باطل . 2 روايات متعددى غضب براى دنيا و باطل را به شدت نكوهش و آن را كليد هر شرّ و تباه كنندهء ايمان آدمى معرفى كردهاند . 3 رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله در حديثى مىفرمايد : « هركس غضب خود را از مردم بازدارد ، خداى تبارك و تعالى عذاب روز قيامت را از او دفع خواهد كرد » . 4 از اين رو ، كظم غيظ ( - - ) كظم غيظ ) مستحب است . 5 در حديثى ديگر از امام باقر عليه السّلام آمده است : « كسى كه خشمگين شده ، اگر ايستاده است بنشيند و اگر نشسته است بايستد . اين كار موجب دور شدن شيطان مىشود و چنانچه غضب كننده از خويشان باشد ، به او نزديك شود و او را لمس كند . اين كار موجب فرونشستن آتش خشم مىشود » . 6 ديگر احكام : وضو گرفتن ، در صورت غضبناك شدن مستحب است . 7 بر تلاوت كنندهء قرآن مستحب است هرگاه به آيهء دربردارندهء غضب خدا برسد ، به او پناه ببرد . 8 برقاضى ، قضاوت كردن در حال خشم مكروه است ؛ 9 چنان كه ادب كردن ديگرى همچون كودك و برده در حال غضب كراهت دارد . 10