وى در قبال آن مسئول خواهد بود و دوم ، مانند بدهكار كه دين ابتدا بر ذمّهء او ثابت مىشود و در نتيجه ذمّهء او به آن مشغول مىگردد و پس از آن ، وفاى به دين [ اداى دين ] بر عهدهء او مىآيد ؛ يعنى مسئوليت آن با او خواهد بود . بنابر اين ، دين ، دو مرتبه دارد : يكى ذمّه يا مشغول شدن ذمّه ؛ بدين معنا كه مالك [ طلبكار ] چيزى را كه بر ذمّه ديگرى ( بدهكار ) آمده ، تملك مىكند و ديگرى عهده ؛ يعنى مسئوليت وفاى به دينى كه بر دوش بدهكار مىافتد . از آنچه گفته شد ، روشن مىشود كه نسبت ميان ذمّه و عهده عموم و خصوص من وجه است . مادّه اجتماع ، مانند مثال بالا . ماده افتراق عهده از ذمّه ، جايى است كه عين مال در دست غاصب مىباشد و تلف نشده است . در اينجا عهدهء غاصب به مال مشغول است نه ذمّهء او . و مادّهء افتراق ذمّه از عهده ، جايى است كه بدهكار از پرداخت بدهى خود ناتوان باشد . در اين صورت ذمّه‌اش مشغول است ، ليكن چيزى بر عهدهء او نيست و مسئوليت شرعى ندارد . 1 عيادت عيادت : به ديدار بيمار رفتن و از حال او جويا شدن . از احكام آن به مناسبت در باب طهارت سخن گفته‌اند . حكم تكليفى : عيادت بيمار مؤمن مستحب مؤكد 1 و داراى پاداش و ثواب عظيم است . در حديثى از امام صادق عليه السّلام آمده است : « خداوند هفتاد هزار فرشته را با عيادت كننده همراه مىكند كه تا زمان بازگشت به منزلش براى او استغفار كنند » . 2 در بعضى احاديث عيادت مؤمن ، عيادت خدا شمرده شده است . از اين رو ، عيادت كنندهء مؤمن ، خدا را نزد او مىيابد . 3 بر استحباب عيادت بيمار مبتلا به چشم درد و دمل و نيز در كمتر از سه يا دو روز پس از عيادت و نيز هنگام طولانى شدنِ بيمارى تأكيد نشده است . 4 بر بيمار مستحب است برادران دينى را از بيمارى خود آگاه سازد تا به عيادت او بيايند ؛ چنان كه بر او مستحب است به عيادت كننده اجازه ورود دهد . 5

--> ( 1 ) . فقه العقود 1 / 51 ؛ مجلة فقه اهل البيت ، شمارهء 20 / 66 - 69 .