السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
521
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
زمان عيادت : بهتر است عيادت در صبح يا شام ( اول شب ) انجام گيرد . 6 آداب عيادت : هديه بردن براى بيمار از قبيل ميوه و مانند آن ؛ دعا كردن و خواندن سورهء حمد براى شفا و بهبود او ؛ نشستن نزد بيمار و از احوال او پرسيدن ؛ گذاردن يكى از دو دست بر دست ديگر يا بر پيشانى خود ؛ نهادن دست بر ذراع بيمار ؛ كم نشستن و زود برخاستن از نزد بيمار ، مگر آنكه بيمار دوست داشته باشد عيادت كننده بيشتر نزد او بماند ؛ نخوردن چيزى كه براى بيمار زيان و او بدان اشتها دارد و التماس دعا از بيمار از آداب عيادت به شمار مىرود . 7 ( - - ) بيمارى ) عيال عِيال : افراد تحت سرپرستى انسان ؛ خانواده . عيال جمع « عَيّل » در لغت به معناى نيازمند و فقير آمده است . 1 مقصود از عيال انسان ، كسانىاند كه تحت تكفّل و سرپرستى او قرار داشته و نان خور وى به شمار مىروند ؛ خواه نفقه و خرجى آنان بر انسان واجب باشد ( - - ) نفقه ) ، مانند همسر و فرزندان و يا واجب نباشد . 2 از عنوان ياد شده در بابهاى صلات ، زكات ، خمس ، حج ، جهاد ، دين ، نكاح و كفّارات سخن گفتهاند . صلات : مسافرت كردن براى شكار به منظور تأمين آذوقهء عيال جايز است و در نتيجه در چنين سفرى نماز چهار ركعتى قصر و روزه افطار مىشود . 3 زكات : زكات فطرهء كسانى كه در غروب آخر ماه رمضان عيال و نان خور انسان به شمار مىروند ؛ بالغ باشند يا نابالغ ؛ آزاد يا برده ؛ مسلمان يا كافر ، با فراهم بودن شرايط بر او ( معيل ) واجب است . 4 چنانچه پيش از غروب آفتاب آخر ماه رمضان كسى به عيال انسان افزوده شود ، مانند آنكه بچهاى متولد گردد ، زكات فطرهء او واجب است 5 ( - - ) زكات فطره ) .
--> ( 1 ) . مفاتيح الشرائع 2 / 160 * ( 2 ) . وسائل الشيعة 2 / 414 - 415 * ( 3 ) . 417 - 418 * ( 4 ) . 421 ؛ العروة الوثقى 1 / 373 * ( 5 ) . وسائل الشيعة 2 / 413 - 414 ؛ جواهر الكلام 4 / 4 * ( 6 ) . وسائل الشيعة 2 / 418 * ( 7 ) . ذكرى الشيعة 1 / 284 ؛ مفاتيح الشرائع 2 / 161 ؛ العروة الوثقى 2 / 17 - 18 .